Zie deze pagina Klik hier om meer te weten te komen
Waarom niet hier checken pillen-zonder-voorschrift.com
Home » Vereniging » Weblog » Het dilemma bij creëren van gelijke kansen

Het dilemma bij creëren van gelijke kansen

Het uiteindelijk uitgangspunt van onderwijs dat we met elkaar formuleren is gericht op kansrijk instromen en doorstromen in de samenleving. Dat heeft gevolgen voor de inrichting van ons stelsel, waarbij door de sectoren heen kansrijk gestart en doorgestroomd kan worden. In de praktijk van onderwijs en samenleving zien we echter dat gelijke kansen niet goed van de grond komen. Het door George Orwell zo pakken beschreven verschijnsel van ‘all animals are equal, but some animals are more equal than others’ zien wij op veel manier terug in onderwijs en samenleving. 

Hoewel wij in onderwijs met grote stelligheid en ook in veel beleidstukken beweren dat wij uitgaan van talenten en alle kinderen gelijke kansen willen bieden, blijkt dit in werkelijkheid vaak niet goed van de grond te komen. De rationele overwegingen en het moreel kompas lijken de goede kant op gericht. Het onbewust kompas vanuit de mentale denkmodellen of ‘mindbugs’ wijst een andere kant op. Onderzoek en financiële afwegingen geven daarnaast, al dan niet terecht, ook stevig richting aan ons denken en de inrichting van onze maatschappij en het onderwijsstelsel.

Het is daarom belangrijk om goed na te denken waar de sociale scheidslijn eigenlijk begint. Als we kijken naar de start van een kind, dan zien we al meteen vanaf de geboorte verschillen ontstaan in de kans rijkheid. De sociale context en het opleidingsniveau van ouders bepalen dan al de kwaliteit van de eerste verzorging en socialisatie. Kinderen worden gevolgd in hun groei en ontwikkeling en via de screening van consultatiebureaus en GGD ontstaat al snel een beeld waar aandachtspunten zijn. Bij echte zorg worden waar mogelijk de juiste instanties ingeschakeld.

Dan komt de school in zicht. Taalverwerving en sociale ontwikkeling zijn bepalende factoren bij de kans rijkheid van leerlingen. Er wordt dan ook al jaren ingestoken op gerichte voor- en vroegschoolse educatie (VVE). Nu blijkt uit recent onderzoek dat dit vooral effectief is bij kinderen met een lagere sociaal- economische status. Veelal valt dit ook samen met een allochtone achtergrond. En daar gaat het dilemma ontstaan, waarbij kans rijkheid het doel is, maar misschien juist wel kan verarming het resultaat is. De denklijn richt zich op investeren in VVE voor de groepen leerlingen waarbij dit het meest effectief is. Daarmee maak je ze kansrijker. Tenminste zo lijkt het. Wat in het kielzog meekomt is een tweedeling en stigmatisering van leerlingen en het apart zetten in doelgroepen. Betaalbare en effectieve VVE doe je niet met kinderen op alle niveaus en uit alle lagen van de samenleving door elkaar heen. Nog voor ze naar de basisschool gaan is het al duidelijk dat in woord alle kinderen gelijk zijn, maar sommigen toch meer gelijk dan anderen. Wat van meet af aan gaat ontbreken is de ontmoeting en het samen opgroeien. Het geheel natuurlijk proces van integreren vanuit de basis. Ook bij ouders is het meteen duidelijk. Wie ontmoet je bij het hek? Met welke ouders raak je in gesprek en vorm je een sociaal netwerk?

Deze eenmaal gestarte tweedeling wordt nooit meer ingehaald. Er ontstaan onbewuste patronen en denkmodellen die mee gaan in de schoolloopbaan en het maatschappelijk vervolg. Recent nog bleek in de ‘staat van het onderwijs’ dat deze onbewuste denkmodellen ook doorwerken in de schooladviezen en al langer is bekend dat bij het zoeken van stageplekken of het solliciteren naar een baan dezelfde ‘mindbugs’ een bepalende rol spelen.

Het lijkt me dan ook belangrijk dat we naast aandacht aan effectieve leer- en ontwikkelprogramma’s structureel zorgen voor een context van overal samen opgroeien. Pas als vanaf de vroegste jeugd kinderen elkaar zen als gelijke en dit meenemen naar school en het volwassen leven. Dus graag even verder kijken dan effectiviteit en rendement op de korte termijn en vooral nadenken over de duurzame lijn en de langdurige in te zetten maatschappelijke lijnen.
 
Trefwoorden:

Weblog

Hieronder vindt u het archief van de weblog.

Emancipatie, streven naar gelijke rechten en zelfstandigheid. Een prachtig begrip. Op 10 december 1948 heeft de Algemene Vergadering van de Verenigde Naties (AVVN) de Universele Verklaring van de Rechten van de Mens (UVRM) als resolutie...

Het onderwijs kraakt in zijn voegen. Scholen zetten alle zeilen bij om zorg en onderwijs te realiseren voor alle kinderen die zij opnemen. De volgende tekst uit ‘Two cheers for Democracy’ van E.M. Forster geeft stof tot nadenken onder...

Meertalig onderwijs is in toenemende mate een actueel onderwerp. Waar in de kamer en door de politiek vooral gesproken wordt over de rol van Engels of talen uit de grensregio’s, kunnen we ook denken aan alle andere talen die in ons land...

Op 9 april dit jaar schreef de staatsecretaris in een brief dat toptalenten in het funderend onderwijs te weinig worden uitgedaagd. Ze vervelen zich op school en presteren onder hun kunnen. Het was de aanleiding voor het Plan van Aanpak...

Excellentie is de term die de laatste tijd enorm opgang maakt. Excellente leerlingen, excellente scholen, excellente leerkrachten, excellente schoolleiders, excellente bestuurders, excelleren in lessen en curricula en ga zo maar door. Wat...

Vanuit het voortgezet onderwijs  wordt steeds serieuzer gesproken over de mogelijkheid om gedifferentieerd onderwijs te volgen en gedifferentieerd examen te doen. Het zou mogelijk moeten zijn om bijvoorbeeld wiskunde te doen op vwo- niveau en een...

Het platform Onderwijs 2032 zoekt naar antwoorden op de vragen wat leerlingen nu moeten leren om straks een vliegende start te kunnen maken op de arbeidsmarkt; hoe de school leerlingen kan helpen om actieve, verantwoordelijke en sociale burgers...

In het bestuursakkoord PO is een aantal zaken afgesproken voor de sector. In veel gevallen is de schoolleider niet op de hoogte van dit akkoord. Ook zijn schoolleiders niet echt bij de totstandkoming betrokken geweest. In deze beleidsagenda...

Leidinggevenden in het funderend onderwijs doen ertoe. Dit betekent dat leiders en leiderschap nadrukkelijk benoemd en gepositioneerd dienen te worden in educatief beleid en in schoolorganisaties. Voor de AVS is dit een evident gegeven. Zij...

In november 2013 werd het rapport ‘Naar een lerende economie’ van de Wetenschappelijke Raad voor het Regeringsbeleid gepresenteerd. Eén van de auteurs, Peter van Lieshout, benadrukt vooral dat er meer aandacht moet zijn voor het verdienvermogen...

Pagina's