banner-congres-2020-najaar.png

Begrijpen vóór ingrijpen: denkkracht vóór daadkracht!



Workshop
 Jan Jutten

‘Mindless action is even worse than an actionless mind’ (Otto Scharmer)

De toenemende complexiteit van onze samenleving kent vele uitdagingen en problemen. Dat geldt ook voor het onderwijs: een tekort aan leraren, toenemende werkdruk, grote uitdagingen rond Passend onderwijs en het bieden van gelijke kansen. Naarmate de problemen groter worden, neemt de roep om meer daadkracht toe. “Wanneer gaan we nu iets doen?”

Vanzelfsprekend is het nodig actie te ondernemen. Met alleen reflecteren en blijven nadenken, gebeurt er niets. We hebben echter niet alleen daadkracht nodig, maar vooral ook denkkracht. Als we succesvol willen zijn, gaat denkkracht vrijwel altijd vooraf aan daadkracht. Immers: als het probleem het probleem niet is, is de oplossing niet de oplossing. Voordat we het heft in handen nemen en tot actie overgaan, is het noodzakelijk samen stil te staan en na te denken. Bijvoorbeeld over de mogelijke oorzaken van een probleem, over de gevolgen van onze acties op langere termijn en op andere plekken binnen en buiten onze organisatie. Vaak zijn we gericht op de korte termijn en op het wegwerken van de (zichtbare) symptomen, zonder het probleem echt aan te pakken. Deze werkwijze maakt problemen op langere termijn alleen maar erger.

Samen nadenken over complexiteit wordt in een lerende organisatie ook wel systeemdenken genoemd. In deze bijdrage gaan we in op de rijke mogelijkheden van systeemdenken om de denkkracht in de school te vergroten, zodat onze daadkracht ook op langere termijn zal leiden tot duurzame verbeteringen.

"Daadkracht zonder denkkracht is minstens net zo erg als denkkracht zonder daadkracht"




Jan Jutten is onderwijsadviseur bij Natuurlijk Leren BV. www.natuurlijkleren.org