Zie deze pagina Klik hier om meer te weten te komen
Waarom niet hier checken pillen-zonder-voorschrift.com
Home » Artikelen » Zwarte Piet vooral probleem volwassenen

Zwarte Piet vooral probleem volwassenen

Auteur: Astrid van de Weijenberg

Al ruim voor 5 december breken schoolleiders en bestuurders zich het hoofd over de kleur van Zwarte Piet. Schoolbesturen geven hun scholen een richting aan of laten hen vrij. Scholen kiezen steeds vaker voor een kleine of grote aanpassing van de traditionele zwarte Zwarte Piet. De sinterklaasviering zal in het hele land veelkleuriger zijn.

Wessel (11) staat zoekend voor het rek chocoladeletters in de supermarkt. Hoe vindt hij dat Zwarte Piet er uit moet zien: helemaal zwart, met roetvegen, regenboogkleuren of een stroopwafelpiet? “Hij is altijd zwart geweest. Ik vind dat dat zo moet blijven”, zegt hij. Sanne (12) vindt dat de kleur van Zwarte Piet vooral een probleem is van oudere mensen. “Mijn kleine broertje merkte er helemaal niets van toen een Zwarte Piet alleen maar roetvegen had.” “Maar het is onze traditie”, werpt Lorenzo (12) tegen. “Daar moeten mensen zich dan maar overheen zetten”, zegt Lobke (12) die voor verandering is. “Ja, maar met vegen herkennen kinderen hun buurmeisje als die voor Zwarte Piet speelt”, vindt Dewi (11). “Kinderen zeggen wat hun ouders zeggen”, zegt directeur Karin van der Berg van de Godfried Bomansschool in Rijswijk. “Dat geldt voor alles en dat is logisch. Je hoort de ouders praten via de kinderen.” De Godfried Bomansschool bevindt zich midden in de zwartepietendiscussie. De lokale partij Beter voor Rijswijk heeft achtergrond aangekondigd dat ze leerlingen van de school zwart wil gaan schminken uit protest tegen het beleid van de Haagse basisscholen. Die besloten namelijk gezamenlijk dat ze overgaan op een neutrale versie van Zwarte Piet, zonder discriminerende kenmerken. Die gezamenlijkheid is bijzonder. Den Haag is voor zover bekend de eerste stad waar alle scholen zich achter dit beleid scharen. De Godfried Bomansschool zit niet te wachten op acties van politieke partijen. “De situatie is heel precair”, zegt Van der Berg. “Daarom wil ik er nu ook niet te veel over zeggen. We proberen alles in goede banen te leiden. En dat is natuurlijk waar het voor de schoolleider altijd om draait: alle partijen bij elkaar houden en proberen weg te blijven bij de emoties van ouders.” De Haagse scholen stappen binnen drie jaar volledig over op een neutrale Piet. “Scholen mogen zelf beslissen of ze nu al helemaal stoppen met de klassieke Zwarte Piet of dat ze dat geleidelijk doen”, zegt bestuursvoorzitter Gerard van Drielen van de Stichting Christelijk Onderwijs Haaglanden in het AD. Maar ze zijn wel verplicht de komende sinterklaasviering in elk geval al een van de discriminerende kenmerken te schrappen. Bij lang niet alle scholen is de zwartepietendiscussie een echte discussie. “Bij ons leeft het niet of nog niet echt”, zegt Pim van Kampen, bestuursvoorzitter van Nobego, stichting Openbaar Primair Onderwijs Noord-Beveland en Goes. “Vorig jaar alleen omdat de media erover berichtten. Wij hebben in het directeurenoverleg in ieder geval besloten dat iedere school zelf beslist hoe Sinterklaas gevierd gaat worden. Dat is een kwestie van overleg met het team en met de oudergeleding. Daar worden de afspraken gemaakt. Zij moeten er samen uitkomen. Wij willen er pragmatisch mee omgaan. Op een dorpsschool in Noord-Beveland kan het namelijk heel anders liggen dan in Goes, dat meer multicultureel is. Ik kan me voorstellen dat daar groene, blauwe en Pieten in alle kleuren van de regenboog zullen zijn. Voor kinderen maakt het helemaal niets uit welke kleur Zwarte Piet heeft. Voorop blijft staan dat het een kinderfeest is en dat moet zo blijven.”

Ontspannen en respectvol
Anita Kroonen van de St. Plechelmusschool in Hengelo heeft van haar bestuur, de Dr. Schaepmanstichting, per brief de vrije opdracht om op een respectvolle en ontspannen manier met Zwarte Piet om te gaan. Dat is het uitgangspunt, omdat ‘elke school een discriminatievrije en respectvolle omgeving moet zijn. Als zwart schminken door een deel van de leerlingen, ouders of personeelsleden wordt beschouwd als respectloos of discriminerend ‘kan de school besluiten om Piet geen of een andere kleur te geven’, schrijft bestuursvoorzitter Hans Timmen aan de schooldirecteuren. Kroonens OR, MR en het team hebben laten weten voor het traditionele sinterklaasfeest te willen gaan. “Zwarte Piet blijft dus in principe bruin of zwart bij ons. En dat is van het roet uit de schoorsteen en heeft niets te maken met het slavernijverleden. Piet is voor kinderen de grapjesmaker die Sint helpt, omdat hij zo oud is.” “Vorig jaar is het ook besproken in de diverse geledingen, maar is er geen enkele discussie geweest”, vertelt ze. De werkgroep Sinterklaas organiseert samen met de ouderraad het sinterklaasfeest. Sint en Pieten worden ingehuurd bij de plaatselijke sportclub. “Altijd keurig verzorgd. Vorig jaar was dat voor het eerst een meisjespiet met staartjes.” Een ouder uit de medezeggenschapsraad van de St. Plechelmusschool kwam met het voorstel dat de school zich conformeert aan wat landelijk gaat gebeuren. Daar ziet Kroonen wel wat in. “Het Sinterklaasjournaal is in Nederland tamelijk leidend en wordt ook bij ons op school bekeken en gevolgd. Als die regenboogpieten hebben of Pieten met vegen dan moeten wij daar natuurlijk bij aansluiten. Het zal dan opnieuw onderwerp van gesprek zijn bij de werkgroep en wij zullen dan onze wensen kenbaar maken aan de sportclub.”

In Groningen bij de openbare scholen van O2G2 kiezen wel alle scholen dezelfde lijn. Schooldirecteuren hebben samen gekozen voor een kleurrijke sinterklaasviering. Woordvoerder Joyce Dekker vindt dat dit standpunt goed past bij het karakter van het openbaar onderwijs in Groningen. “Wij hebben een heel divers leerlingen-, ouder- en leerkrachtenbestand. We houden zoveel mogelijk rekening met al die verschillende achtergronden en hebben daar respect voor.” Kleurrijk houdt voor O2G2 in dat zwart mag, maar dan zonder de stereotiepe zwartepietkenmerken als volle rode lippen, zwart kroeshaar en gouden oorring. En het pietencorps is ook niet alleen maar zwart. ”Het geheel moet straks een echt kleurrijke uitstraling hebben.” Net als diverse andere scholen verwijst O2G2 in haar persbericht naar de recente uitspraken van het College van de Rechten van de Mens, de Rechtbank Amsterdam en de mensenrechtenwerkgroep van de Verenigde Naties. “De hele discussie over de kleur van Zwarte Piet is vooral een probleem van de volwassenen”, zegt psycholoog Gerrit Breeuwsma van de Universiteit Groningen in De Telegraaf. Cabaretier Arjen Lubach zegt het in Zondag met Lubach zo: “Het belangrijkste is dat Sinterklaas blijft wat het is. Een leuk feest voor volwassenen.”

Gepubliceerd op: 5 november 2015

Verschenen in

Kader Primair 3 (2015-2016) (Verder in dit nummer)

Doelgroep(en)

Primair onderwijs, Voortgezet onderwijs

 

Deel dit artikel

Goed onderwijs, goede MR (8e herziene uitgave september 2019)