Zie deze pagina Klik hier om meer te weten te komen
Waarom niet hier checken pillen-zonder-voorschrift.com
Home » Artikelen » Voorlezen zonder leerkracht, maar met app

Voorlezen zonder leerkracht, maar met app

Pedagoge Daisy Smeets onderzocht onlangs welke kenmerken in prentenboeken-apps waardevol zijn om de woordenschat van vier- en vijfjarigen te vergroten zonder dat daar een ouder of leerkracht bij te pas komt. Smeets promoveerde hiermee aan de Universiteit Leiden.

Prentenboeken dragen in belangrijke mate bij aan de ontwikkeling van woordenschat doordat de tekst die daarin gebruikt wordt gevarieerder is dan spreektaal. Smeets onderzocht in welke mate verschillende soorten digitale prentenboeken de woordenschat van kinderen vergroten en concludeert dat zogenoemde levende boeken, ook wel videoboeken genoemd, bijzonder effectief zijn. Kenmerkend is dat illustraties vervangen zijn door bewegende beelden. De camera zoomt bijvoorbeeld in op details in de afbeelding waar de tekst op dat moment over vertelt. Smeets: “Anders dan in een tekenfilm zijn die animaties expliciet bedoeld om gesproken tekst aan beelden - of delen daarvan - te koppelen en zo de vaak complexe taal in prentenboeken concreet te maken. Van boeken met dit soort animaties leren kleuters meer moeilijke woorden dan van prentenboeken met stilstaande illustraties.”

Speciaal onderwijs
Smeets onderzocht de effectiviteit van videoboeken ook bij leerlingen in het speciaal onderwijs die een grote taalachterstand hebben. Kleuters met ernstige spraak-taalmoeilijkheden (ESM) blijken niet gebaat bij achtergrondmuziek of andere extra geluidselementen die bedoeld zijn om woorden te verduidelijken of de aandacht richten op emoties in het verhaal. Integendeel: als de taalontwikkeling moeizaam verloopt, maken zulke toevoegingen het juist veel moeilijker om nieuwe woorden te leren. Alleen de vertelstem is genoeg, met zo min mogelijk ‘ruis’ daaromheen. Om prentenboeken-apps breed te kunnen inzetten, is het daarom belangrijk dat achtergrondgeluiden en muziek kunnen worden uitgeschakeld.

Woorden betekenis geven
Er bestaan ook interactieve prentenboeken-apps: na aanraking van bepaalde elementen in de illustratie volgt een animatie of geluid. Smeets: “Uit mijn onderzoek blijkt dat extra uitleg over moeilijke een goede invulling is voor dit soort hotspots.” Het is vergelijkbaar met het feit dat kinderen meer moeilijke woorden leren als een ouder of leerkracht tijdens voorlezen moeilijke woorden toelicht. Smeets: “De online leereffecten zijn klein als de extra uitleg direct volgt op een muisklik of aanraking van een detail, maar groot als kinderen een meerkeuzevraag beantwoorden door het plaatje te kiezen dat het best past bij een woord.” Zelf betekenis geven aan een woord werkt dus nog beter dan uitleg krijgen.

Meer informatie: Daisy Smeets, dsmeets@fsw.leidenuniv.nl
 

Gepubliceerd op: 28 januari 2013

Verschenen in

Doelgroep(en)

Primair onderwijs

 

Deel dit artikel

Integrale Kindcentra, handboek voor directeuren en bestuurders