Zie deze pagina Klik hier om meer te weten te komen
Waarom niet hier checken pillen-zonder-voorschrift.com
Home » Artikelen » ‘Sociale veiligheid vergt goed pedagogisch klimaat’
Passend onderwijs

‘Sociale veiligheid vergt goed pedagogisch klimaat’

Auteur: Larissa Pans

Sociale veiligheid op school – een voorwaarde voor Passend onderwijs – moet meer zijn dan een veiligheidsplan in een ordner, dat hooguit gebruikt wordt op het moment dat er een calamiteit is, vindt Marij Bosdriesz. De ambassadeur sociale veiligheid: “Het moet leven in de hoofden en het handelen van het team, de ouders en de leerlingen.” Vanaf 1 augustus geldt het toezicht op de wet ‘Veiligheid op school’.

“Stel: tijdens elke teamvergadering ruimt de schoolleider tien minuten in voor het agendapunt ‘Wat zou je doen als…?’. Wat zou je doen als een leerling in de tang zit van een loverboy? Als een leerling thuis geslagen wordt? Als radicalisering dreigt? Discussieer met elkaar over één zo’n casus, spreek een bepaalde lijn af en ga dan door naar de lopende zaken”, zegt Marij Bosdriesz. “Bij een volgende vergadering bespreek je kort een nieuwe casus.” De ambassadeur sociale veiligheid heeft dit advies van scholen die hier naar tevredenheid mee werken en geeft het regelmatig door aan andere scholen die bij haar te rade gaan. “Onder de ‘Wat als’-vraag ligt de kwestie: weet iedereen wat je dan moet doen? Wat zijn de gezamenlijke normen en waarden en hoe handelen we daarnaar? Een regelmatig en terugkerend gesprek is nodig om eenduidigheid te krijgen in het handelen.”

Pestpreventie
Scholen móeten zich wel verhouden tot het thema sociale veiligheid, want per 1 augustus 2015 is voor scholen uit het basis-, voortgezet en speciaal onderwijs de wet ‘Veiligheid op school’ ingegaan. Kern is dat scholen zorg moeten dragen voor de sociale, psychische en fysieke veiligheid van leerlingen. Dat vraagt om beleid. Scholen moeten iemand aanwijzen die het antipestbeleid coördineert en die fungeert als aanspreekpunt voor pesten. Ook moeten ze jaarlijks met een monitor de veiligheidsbeleving van leerlingen meten. Het toezicht op deze wet gaat in per 1 augustus 2016. Bosdriesz: “De meeste scholen maken hun vertrouwenspersoon of schoolcontactpersoon het aanspreekpunt voor pesten, omdat die al een grote rol speelt bij het bespreken van vertrouwelijke zaken en klachten. Maar op sommige scholen kan iemand anders die rol weer beter vervullen. Je hoopt altijd dat leerlingen en ouders eerst naar de leraar of mentor stappen.” Uit de Staat van het Onderwijs 2014/2015 blijkt dat 10 tot 15 procent van de leerlingen zich onveilig voelt op school. Scholen die preventief beleid voeren doen het beter. Sociale veiligheid begint en eindigt met het pedagogisch klimaat, stelt de ambassadeur. “We hebben de neiging om te focussen op zaken die mis dreigen te gaan, zoals pesten. Dat is vaak een belangrijke aanleiding voor scholen om de hulp van een ambassadeur sociale veiligheid in te roepen. Maar het gaat om preventie, door het scheppen van een goed pedagogisch klimaat. Pesten vindt altijd plaats in een context; de groep, de school. Scholen denken vaak: met ons pedagogisch beleid zit het wel goed, daar hebben we het ooit over gehad en daar hebben we geen omkijken meer naar.” Maar het verwerven en behouden van een veilig pedagogisch klimaat is hard werken. “In zo’n klimaat voelen kinderen zich daadwerkelijk welkom en gezien. Een school moet de leerlingen echt kennen, meer weten dan ‘hij staat een 6 voor aardrijkskunde’. Leraren zijn op de hoogte van de thuissituatie, de talenten én hebben hoge verwachtingen van een leerling. Daarnaast is het belangrijk leerlingen mede-eigenaar te maken van de gang van zaken op school. Ook met kinderen van vijf jaar kun je al samen regels maken over gewenst en ongewenst gedrag in de klas en op het schoolplein en deze uitbeelden in pictogrammen. Dan leg je al van jongs af aan de basis voor betrokkenheid en elkaar aanspreken. In zo’n klimaat wordt pesten of seksueel misbruik eerder gesignaleerd en aangepakt. Het merendeel van pestgedrag ziet een leraar namelijk niet. Je hebt de medewerking van leerlingen én ouders nodig.” Sociale veiligheid werkt alleen als het een gezamenlijk gedragen aanpak is, verankerd in de praktijk, aldus Bosdriesz. “Er zullen altijd incidenten blijven, maar als het goed is weet je in een samen lerend team vanzelf wat je moet doen. Ik zie de wet ‘Veiligheid op school’ als een belangrijke impuls voor scholen om nog eens goed te kijken naar hun eigen veiligheidsbeleid.”

Gepubliceerd op: 1 juni 2016

Verschenen in

Doelgroep(en)

Primair onderwijs

 

Deel dit artikel

Op naar een integrale aanpak (Ontschotting in het sociale domein)