Zie deze pagina Klik hier om meer te weten te komen
Waarom niet hier checken pillen-zonder-voorschrift.com
Home » Artikelen » ​Schoolgaand kind soms pester, slachtoffer en verdediger tegelijk
Sociale netwerkanalyse

​Schoolgaand kind soms pester, slachtoffer en verdediger tegelijk

Basisschoolleerlingen zijn soms pester, pestslachtoffer en 'verdediger' tegelijk. Dat kinderen soms meerdere rollen tegelijk innemen, komt doordat zij vaak bij verschillende relaties zijn betrokken die nog aan verandering onderhevig zijn. Dat concludeert socioloog Gijs Huitsing in zijn promotieonderzoek naar pestgedrag, waarop hij begin december aan de Rijksuniversiteit Groningen promoveerde.
Binnen schoolklassen bestaan vriendengroepjes, waarbij een kind zijn eigen groepje meestal verdedigt, soms door een ander groepje wordt beschouwd als pester en soms door weer een ander groepje wordt gepest. Huitsing onderzocht het gedrag en de relaties van honderden basisschoolleerlingen (5-12 jaar) uit Nederland, Finland en Zwitserland met behulp van sociale netwerkanalyse, een methode die gedetailleerd inzicht geeft in de onderlinge relaties in een groep.

Machtsverschillen
Hoe ouder het kind, hoe vaker machtsverschillen een rol spelen bij pestgedrag, concludeert Huitsing. Bij jongere kinderen is vaker sprake van wederzijds pesten - 'vandaag pest ik jou, morgen pest jij mij' - en spelen machtsverschillen nog nauwelijks een rol. Bij oudere kinderen is pestgedrag vaak minder wederzijds en komt meer vast te liggen wie vaker pest en wie vaker slachtoffer is. Gepeste kinderen zijn bijna altijd slachtoffer van een pester uit de eigen klas of een klas hoger.
 
Andere waarneming
Leerkrachten en leerlingen verschillen in hun waarneming van pestgedrag. Het valt op dat leerkrachten minder pestgedrag rapporteren tussen jongens en meisjes dan leerlingen zelf, en juist meer pestgedrag zien tussen meisjes onderling. Leerlingen zelf zeggen dat jongens zowel jongens als meisjes pesten en dat meisjes vooral onderling pesten. Kinderen en leerkrachten zijn het er vaak wel over eens dat een kind wordt gepest of dat het andere kinderen pest, maar ze noemen niet noodzakelijk dezelfde slachtoffer-pester-relaties. De overeenstemming voor het herkennen van pesters is groter dan voor het herkennen van slachtoffers.

Risicovol
Als netwerken over langere tijd worden bestudeerd, is te zien dat een kind dat een pestslachtoffer verdedigt het risico loopt om zelf ook te worden gepest, concludeert Huitsing. Iets soortgelijks geldt voor een kind dat een pester verdedigt: verdedigers van pesters worden soms zelf ook pesters, als zij besluiten de pester 'mee te helpen'. Met netwerkgegevens wordt duidelijk dat haast geen enkele basisschoolleerling buitenspel blijft: de meeste kinderen zijn wel bij een of meerdere slachtoffer-pester-relaties betrokken, jongens vaker dan meisjes. 

Gepubliceerd op: 29 december 2014

Doelgroep(en)

Primair onderwijs

 

Deel dit artikel

Op naar een integrale aanpak (Ontschotting in het sociale domein)