Zie deze pagina Klik hier om meer te weten te komen
Waarom niet hier checken pillen-zonder-voorschrift.com
Home » Artikelen » Ruim 60 procent schoolleiders wil eindtoets als second opinion handhaven
AVS-enquête

Ruim 60 procent schoolleiders wil eindtoets als second opinion handhaven

Ruim 60 procent van de schoolleiders vindt dat de huidige situatie – eerst schooladvies dan eindtoets – gehandhaafd moet worden. 13 procent hiervan wil wel dat de eindtoets een maand eerder wordt afgenomen. Bijna 25 procent vindt dat de school helemaal geen eindtoets moet afnemen. Dit blijkt uit een peiling van de Algemene Vereniging Schoolleiders (AVS) onder 664 schoolleiders, afkomstig uit het primair onderwijs. AVS-voorzitter Petra van Haren: “Als we kansrijkheid van leerlingen centraal stellen, is een (eind)toets nooit het instrument om een advies of doorstroom op te baseren.”

320 respondenten (48 procent) vinden de huidige situatie het meest wenselijk: de eindtoets als second opinion na het schooladvies. 13 procent wil de huidige situatie ook handhaven, maar wil wel dat de eindtoets een maand eerder wordt afgenomen. Een aantal respondenten licht dit toe. “Je gaat toch geen toets afnemen als de plaatsing op het vo al definitief is?” Bijna 25 procent van de schoolleiders vindt dat er alleen een schooladvies moet zijn en geen eindtoets. De eindtoets wordt gebruikt als ‘afrekeninstrument’, is het veelgehoorde argument. Met een eindtoetsafname voorafgaand aan het schooladvies (waarbij de eindtoets niet alleen de plaatsing in het vo bepaalt) is slechts 9 procent het eens.

Eindtoets los van schooladvies
De AVS is van mening dat de eindtoets op geen enkele manier onderdeel moet uitmaken van het tot stand komen van het schooladvies. Daarvoor heeft de school in acht jaar tijd voldoende inzicht in de mogelijkheden van de leerling gekregen en kan zij zelf een gefundeerde keuze maken voor het vervolgonderwijs. AVS-voorzitter Petra van Haren: “Wij vinden het inzetten van de eindtoets als second opinion, om door geformaliseerde heroverweging de kansrijkheid te vergroten, een goede zaak. We zien ook hier de informatie die een toets geeft als kans voor het vervolgonderwijs om dit, samen met het overgangsdossier, te gebruiken als informatie over de leerbehoefte van de leerling. Ook kan de eindtoets een goede en belangrijke functie hebben bij big data en meta-analyse.” De AVS vindt het zeer denkbaar dat er op termijn een systeem komt van assessments en portfolio’s die de toetsen vervangen.
Van Haren: “Dit betekent voor nu dat wij de eindtoets vooral verderop in het voorjaar willen handhaven. We begrijpen dat dit voor het voortgezet onderwijs soms organisatorische vraagstukken oplevert, maar vinden dat het belang van de leerlingen zwaarder moet wegen. Een vroege en vooraf sturende invloed van de eindtoets is niet in het belang van de kansrijkheid van leerlingen.”

Meerdere eindtoetsen in één bestuur
Bij 61 procent van de respondenten wordt er binnen hun bestuur verschillende eindtoetsen afgenomen. 54 procent vindt dit wenselijk, 46 procent vindt dit niet wenselijk. De argumenten om binnen een bestuur toch meerdere eindtoetsen af te nemen, hebben te maken met de keuzevrijheid van de scholen. Een eindtoets moet passen bij de schoolpopulatie, werkwijze en/of visie van de school, aldus de toelichtingen/antwoorden. De redenen om juist wel te kiezen voor dezelfde eindtoets voor alle scholen onder een bestuur, hebben te maken met benchmarking. “Om goede analyses te maken van de opbrengsten is het van belang dat alle scholen binnen het bestuur dezelfde eindtoets afnemen.”
Onder de respondenten is de Centrale eindtoets het vaakst gebruikt in 2018 (53 procent). Daarna volgt IEP (29 procent). Volgens sommige respondenten moet je deze toets kiezen als je als school een hogere score wilt. Route 8 wordt door 14 procent gebruikt, gevolgd door Dia (1 procent), AMN (1 procent), geen (2 procent) of een andere toets (1 procent). Niet alle respondenten gaan dezelfde eindtoets in 2019 gebruiken. Zo wordt de Centrale eindtoets 5 procent minder gebruikt in 2018.
 
Wie bepaalt welke eindtoets
De peiling geeft ook inzicht in wie de keuze voor de eindtoets bepaalt. Bij 71 procent ligt die keuze bij de school, bij 17 procent bij het bestuur (en bij 12 procent is dit op een andere manier belegd). Als de school de keuze voor de eindtoets bepaalt, dan is dat in 26 procent van de gevallen de schoolleider. De leerkracht van groep 8 (3 procent) en de intern begeleider (5 procent) nemen niet vaak de beslissing. In 67 procent van de gevallen is het iemand anders die de keuze bepaalt. Van Haren: “Vaak is het een gezamenlijk besluit van meerdere teamleden, waaronder de directeur.”
Als het gaat om het geven van het schooladvies, is de leerkracht van groep 8 daar in 23 procent van de gevallen verantwoordelijk voor. Het team, de schoolleider of intern begeleider heeft daar veel minder vaak de verantwoordelijkheid voor (resp. 12, 3 en 1 procent). Opvallend is dat 60 procent van de respondenten aangeeft dat iemand anders verantwoordelijk is. “Vaak gaat het hier ook om een besluit dat gezamenlijk door meerdere teamleden wordt genomen”, aldus Van Haren. De criteria die het vaakst een rol spelen voor het vaststellen van het schooladvies zijn: toetsresultaten leerlingvolgsysteem in eerdere groepen (97 procent), gedragskenmerken (94 procent), toetsresultaten leerlingvolgsysteem in groep 8 (78 procent) en het zorgdossier van de leerling (73 procent).

Afrekeninstrument
Een aantal schoolleiders laat in de enquête weten dat het nadeel van de eindtoets maken nadat het schooladvies al gegeven is, is dat er leerlingen zijn die de toets minder serieus maken. “Zij weten dat het niet meer meetelt voor hun plaatsing in het vo. Voor de po-scholen telt de opbrengst van de eindtoets echter wel mee”, aldus een respondent. Andere schoolleiders zien de meerwaarde niet in van een eindtoets. “Het verschaft geen nieuwe inzichten en is slechts een belasting voor school, kind en ouders.” En: “Onnodig om geld in iets te steken dat je al weet.” Veel schoolleiders ervaren daarnaast dat de eindtoets wordt gebruikt als ‘afrekeninstrument’. Van Haren: “Dit herkennen wij uit de vele gesprekken met schoolleiders. Het vo pakt vaak een sturende rol, waarbij verwachte resultaten van een leerling zwaarder wegen dan het voordeel van de twijfel en dus het geven van extra kansen. Er zijn wel steeds meer vo-scholen die vanuit een ‘warme overdracht’ (schooladvies plus een gesprek over de leerling) de toetsen niet als afrekeninstrument gebruiken.”
Van Haren vervolgt: “Gezien de ontwikkeling van po-/vo-initiatieven, maatwerkontwikkeling en doorlopende leerlijnen (Curriculum.nu) komt de individuele ontwikkeling steeds meer centraal te staan en zijn vaste toetsen op vaste momenten steeds minder in beeld als prominent selectie- of verwijzingsinstrument. Ook de huidige eindtoets kan in toenemende mate het karakter hebben van een vast toetsmoment in een cyclus van leerlingvolgsystemen en met een relevante functie voor big data en meta-analyse. Ook als je kijkt naar het doorstromen in verschillende niveaus voor verschillende vakken, zal deze ontwikkeling de toets een ander belang en een andere positionering geven.”
De AVS is wel voorstander van gemengde brugklassen en dakpanklassen om in het vo nog een tweede moment te kunnen hebben van kansrijk doorstromen naar de best passende richting. Eerder onderzoek (RUG/GION) toont aan dat dit de kansrijkheid en het succes van leerlingen vergroot.

Tussen 1 december 2018 en 31 januari 2019 kunnen scholen zich inschrijven voor een zelf te kiezen eindtoets. De eindtoets wordt afgenomen tussen 15 april en 15 mei 2019.

Downloads en links
Gepubliceerd op: 27 november 2018

Doelgroep(en)

Primair onderwijs, Voortgezet onderwijs

 

Deel dit artikel

Zicht op pensioen (Herziene versie maart 2018)