Zie deze pagina Klik hier om meer te weten te komen
Waarom niet hier checken pillen-zonder-voorschrift.com
Home » Artikelen » Raad van toezicht en bestuur: strategische partners

Raad van toezicht en bestuur: strategische partners

Auteur: Carine Hulscher-Slot

De nieuwe Toolkit Toezicht Onderwijs – ‘Stevig toezicht voor goed onderwijsbestuur’ – werd medio september gepresenteerd tijdens het congres van het Nationaal Register. Toezichthouders, bestuurders en adviseurs onderwijsbestuur spraken met elkaar over thema’s als strategisch partnerschap, de verbinding tussen stakeholders en de samenleving en de relatie met onderwijskwaliteit. Functiescheiding is, zeker in het funderend onderwijs, in ontwikkeling. In veel onderwijsorganisaties verschuift intern toezicht van een strikte en vaak wat verkrampte scheiding tussen toezicht en bestuur naar ‘gepaste nabijheid’.

De grote verschillen in de sector funderend onderwijs – van de dorpsschool tot instellingen met duizenden leerlingen – brengen de noodzaak van verschillende soorten bestuurders en intern toezichthouders met zich mee. De affaires bij bijvoorbeeld Amarantis laten zien dat elke organisatie een eigen soort bestuurder en toezichthouder nodig heeft en dat checks and balances centraal moeten staan. Ook factoren als cultuur en integriteit spelen een belangrijke rol, met vertrouwen als sleutelbegrip.

Drie deugden
Paul Rüpp, voorzitter van het College van Bestuur van AVANS en een van de sprekers tijdens het congres, verwees in dit kader naar de Spaanse filosoof Fernando Savator en de door hem benoemde drie deugden: moed, grootmoedigheid en gezond verstand. Deze drie deugden zijn cruciaal voor een toezichthouder: moed om te leven, elkaar aan te spreken en te controleren, grootmoedigheid om in harmonie samen te leven, je in de ander te verplaatsen en kwetsbaarheid van jezelf en de ander te erkennen, gezond verstand om te overleven.
Rüpp stelt voor in de Code Goed Bestuur een kwaliteitscommissie op te nemen om een aantal onderwerpen goed te borgen: financiële stabiliteit en controle, de geleverde kwaliteit en de maatschappelijke meerwaarde en legitimiteit.

Geen ‘Amarantis-angst’
Rienk Goodijk, hoogleraar TIAS/Universiteit Tilburg en adviseur bij GITP, stelt dat we ons niet moeten laten leiden door ‘Amarantisangst’, maar ons moeten laten inspireren door verbinding. Interne toezichthouders moeten dichter op de werkvloer zitten en meer oog hebben voor de onderwijskwaliteit – zonder in de klas gaan zitten – en meer aandacht hebben voor de interne besturing. Zijn mening is ook dat de interne toezichthouder alert moet zijn op signalen van stakeholders en zich meer moet begeven in het netwerk van de bestuurder. Bijvoorbeeld door de toezichthouder een rol te laten vervullen in de contacten van de schoolleiding met het gemeentebestuur. Toezichthouders moeten zich ontwikkelen van boekhouder naar strategische partner. Maar dat kan leiden tot dilemma’s; de toezichthouder moet keuzes maken. Denk bijvoorbeeld aan specialisatie tegenover integraal toezicht, formeel overleg tegenover informele contacten, een homogeen samengestelde Raad van Toezicht tegenover diversiteit in samenstelling. Keuzes die niet alleen gevolgen hebben voor de werkwijze van de Raad van Toezicht, maar ook merkbaar zijn voor het bestuur. Het is volgens Goodijk zaak om anders te denken over besturing en minder terug te vallen op de klassieke besturingsconcepten. Dat vraagt ook een grotere gerichtheid op professionals, op alle niveaus binnen de organisatie, en een cultuur van elkaar aanspreken.

Elkaar bij de les houden
In het advies van de Commissie Behoorlijk Bestuur, ‘Een lastig gesprek’, staat dat het nodig is tegenspraak te organiseren.* Tegenkracht voor zichzelf en voor anderen in de organisatie. Binnen de organisatie moet onderlinge feedback mogelijk zijn op onbehoorlijk gedrag. Dat moet ook leiden tot corrigerend optreden en interventies op het juiste moment. Bestuur en intern toezicht moeten elkaar bij de les houden. In de samenwerking tussen de toezichthouder en het bestuur speelt adequate informatievoorziening uiteraard een grote rol. Adequaat houdt in dit verband in dat er een koppeling is met de planning&controlcyclus, dat het gaat om harde en zachte gegevens, dat de toezichthouder en het bestuur samen afspraken maken over de te verstrekken informatie en dat daarover het gesprek plaatsvindt.

De praktijk
Nu de scheiding tussen intern toezicht en bestuur in het funderend onderwijs begint ‘in te dalen’ is het moment gekomen om een volgende stap te zetten. Het congres en de nieuwe toolkit, waarin strategisch partnerschap een belangrijke rol speelt, geven hiervoor een goede aanzet. Partnerschap, het samen maken van afspraken over het hoe, wat en wanneer van informatievoorziening en het voeren van het gesprek, voorkomen verrassingen voor de toezichthouder én de bestuurder.

Gepubliceerd op: 31 oktober 2014
Let op!
Dit artikel is meer dan vijf jaar geleden gepubliceerd en bevat wellicht incorrecte, onvolledige of ongeldige informatie.

Verschenen in

Thema's

Doelgroep(en)

Primair onderwijs

 

Deel dit artikel

Integrale Kindcentra, handboek voor directeuren en bestuurders