Zie deze pagina Klik hier om meer te weten te komen
Waarom niet hier checken pillen-zonder-voorschrift.com
Home » Artikelen » Op weg naar een toekomstbestendige positie
#wijschoolleiders spreken Slob

Op weg naar een toekomstbestendige positie

Auteur: Susan de Boer

Het is mogelijk om de positie van de schoolleider concreter, formeler en toekomstbestendiger te maken, is een van de conclusies uit het open gesprek dat schoolleiders uit het primair onderwijs op 13 december voerden met onderwijsminister Slob, de directie PO en enkele ambtenaren van het ministerie van OCW.

“De omstandigheden waaronder u uw werk doet, zijn niet altijd makkelijk”, zegt minister Slob. “Daarom is het goed dat wij erover spreken en met elkaar een duidelijke agenda ontwikkelen.” Op initiatief van de AVS spreken schoolleiders op 13 december met de minister, de directie PO en enkele ambtenaren. Erkenning, waardering en voldoende ondersteuning voor schoolleiders is de inzet van de acties die de AVS voert. Voorzitter Petra van Haren: “Er is een structurele aanpak nodig om de positie van schoolleiders in het primair onderwijs te verstevigen. Na het gesprek met de minister wordt het gesprek met de ambtenaren gevoerd om inhoudelijke punten te concretiseren.” De insteek van de bijeenkomst is het rapport ‘Een krachtige rol voor schoolleiders’ dat de Onderwijsraad afgelopen voorjaar uitbracht. In een beleidsreactie daarop schrijven de ministers Slob en Van Engelshoven dat zij de ambitie hebben ervoor te zorgen dat er voldoende schoolleiders zijn, die gekwalificeerd zijn en voldoende in positie om hun belangrijke taak te kunnen uitvoeren. Slob: “Ik heb weleens gezegd dat de schoolleider het hitteschild is voor de leraren. Voor het onderwijs is een schoolleider enorm belangrijk. Daarom wil ik graag met u thema’s traceren die met voorrang om aandacht vragen.”

Schotten en gaten
Die thema’s zijn er genoeg. Een schoolleider uit Haarlem complimenteert de minister met de beleidsreactie, maar zegt ook: “Wat ik mis is een lange termijnvisie op de toekomst van het onderwijs. We ontwikkelen nu wel een nieuw curriculum, maar waar willen we staan in zeg 2030? Ik mis ook beleid. Neem de ontschotting tussen de domeinen onderwijs en zorg. De brief die de ministers van OCW en VWS daarover hebben geschreven is een prima stuk, maar er zijn nog steeds veel schotten. Zelf werk ik in het speciaal onderwijs en ik vind dat onderwijs en zorg meer verweven moeten worden.” Judith Sliedregt, voorzitter van de AVS Ledenraad en schoolleider in Mook (Noord-Limburg), vindt dat er een groot gat gaapt tussen het primair en voortgezet onderwijs. “Onze school staat in een krimpgebied en het budget wordt lager. We hebben onze handen vol aan de dagelijkse hectiek en tegelijk willen we vooruit. Een belangrijke voorwaarde daarbij voor mij is dat ook het salaris van schoolleiders gelijk getrokken wordt met het voortgezet onderwijs.” Slob antwoordt dat er op financieel gebied grenzen zijn. “Het primair onderwijs heeft geld gekregen voor het optrekken van lerarensalarissen en vermindering van de werkdruk. Meer kan in deze kabinetsperiode echt niet.” Daarbij is het niet de minister die aan de caotafel zit, maar de werkgevers en werknemers. “Er is een nieuwe cao in de maak”, zegt Slob. “Daar kunnen nieuwe afspraken worden gemaakt binnen de referentieruimte.” Ontschotting tussen de sectoren is volgens Slob een discussie voor de lange termijn. Een ander belangrijk onderwerp is professionalisering en het zelfvertrouwen van de schoolleider. “Ik wil graag toekomstgericht werken”, zegt een meerschoolse directeur. “Een masteropleiding is daarvoor belangrijk.” Ook vindt deze schoolleider dat de beroepsgroep wel wat krachtiger mag zijn. “Een meerschoolse directeur kan niet bij drie scholen tegelijk ’s morgens bij de deur staan om ouders en kinderen te begroeten. De teamleden begrijpen dat als je ze vertelt wat je doet. Maar het is aan mij om dat goed uit te dragen.”

Positie formeel verankeren
Na het gesprek met minister Slob praten de schoolleiders verder met de directeur Primair Onderwijs en ambtenaren van OCW. Een schoolleider uit Staphorst heeft bedenkingen bij de groei van de medezeggenschap. “De MR groeit en de betrokkenheid is groot. Maar alle suggesties komen op mijn bordje, niet alleen van die van de MR, maar ook die van het bestuur, het ministerie en het samenwerkingsverband Passend onderwijs. Het zijn allemaal thema’s waaraan ik wil meewerken, maar wie is uiteindelijk verantwoordelijk?” Daarbij aansluitend merkt een verenigingsdirecteur uit Huizen op dat de functie ‘schoolleider’ als zodanig slecht omschreven is in wet- en regelgeving. “Het gaat bijna altijd over besturen en leraren, niet over schoolleiders. De positie van de schoolleider zou erbij gebaat zijn als deze formeler verankerd zou zijn.” Directeur Primair Onderwijs Ria Westendorp van OCW vindt het een goede suggestie. “Beter benoemen in wet- en regelgeving is een thema dat we zeker zullen oppakken.” AVS-voorzitter Van Haren vult aan: “Formeel is het bestuur de werkgever, maar in operationele zin is dat de schoolleider. Dat kunnen we inzichtelijk maken.” Het gesprek beweegt zich in de richting van het schoolbestuur. Kan het bestuur een ‘hitteschild’ zijn voor de schoolleider? Is daar winst te behalen? Een schoolleider: “De grootte van een bestuur maakt veel uit. Onze school valt onder een klein bestuur. Het gaat heel goed, het bestuur is heel betrokken. Dat is soms anders dan wanneer een bestuur dertig scholen telt.” Een ander zegt: “Ons bestuur is ook klein. Wij zitten in Amsterdam Zuidoost, en Amsterdam heeft een paar grote besturen. We zoeken nu een fusiepartner, juist omdat we anders ondersneeuwen.”

Salaris
Het kernprobleem is dat schoolleiders te braaf zijn, vindt een schoolleider van een islamitische basisschool. “Ik had bijna een geel hesje meegenomen. Als een multinational zegt dat ze uit Nederland vertrekken als er geen geld op tafel komt, dan komt er geld op tafel.” Een ander: “We doen hetzelfde complexe werk als een leidinggevende in het bedrijfsleven. Maar ik kan me nauwelijks verder professionaliseren, want ik kan geen vervanging krijgen.” Het PO-front heeft opgeleverd dat de lerarensalarissen omhoog zijn gegaan. De schoolleiders hebben zich achter de actie geschaard, maar de afspraken die zijn gemaakt in de CAO PO 2018-2019 gaan niet over de salarissen van schoolleiders. “We zagen dat het team in nood zat”, zegt een schoolleider. “Je zegt ook niet: hou dat geld maar.” De AVS heeft ingestemd met die cao. “Dat hebben we gedaan omdat we een stip op de horizon zagen”, zegt Petra van Haren. “De agendering van schoolleiders en onderwijsondersteunend personeel is vastgelegd in het onderhandelaarsakkoord. Je kunt soms niet alles op één moment regelen.” Maar het gevolg is wel dat er nu leerkrachten zijn die meer verdienen dan de directeur. “Een van mijn leerkrachten verdient meer dan ik”, zegt een schoolleider. “Ze zei laatst dat ze nooit schoolleider wil worden. Dat was een grapje, maar toch.” Het wringt, want het betekent dat mensen die meer verdienen zich moeten laten aansturen door mensen met een lager salaris. “Dat heeft effect op een schoolcultuur”, zegt een schoolleider. “Er gaat veel kapot doordat het geld zo belangrijk is. Kinderen komen tekort, mensen lopen weg. Een directeur moet een passend salaris hebben.” Een ander vult aan: “De werkdruk is hoog, we moeten prioriteren. Goed onderwijs en een goed pedagogisch klimaat staan dan voorop. Als je dat niet kunt waarmaken, als je je passie niet kunt waarmaken als schoolleider, dan val je om of vertrek je naar een andere beroepssector.”

Vervolg
Er komt een vervolg op deze bijeenkomst, belooft directeur PO (bij OCW) Westendorp. “We gaan nadenken over de formele en strategische rol van de schoolleider. Daarnaast zullen we gezamenlijk het toekomstbeeld moeten concretiseren. Wat moet de positie van de schoolleider worden? En in de toekomst zullen we in onze uitingen zeker ook het professionele imago van de schoolleider beter uitdragen.” Ook de ontschotting tussen het primair en voortgezet onderwijs, de zorg en het onderwijs en de onderdelen van het sociale domein moeten op de agenda komen. AVS-voorzitter Van Haren: “De ontwikkelingen van IKC’s en po/vo-initiatieven horen daar ook bij, evenals de aandacht voor leidinggevenden binnen het samenwerkingsverband. De impact van dit soort opdrachten op de positie van het leiderschap is groot.”

De AVS betrekt al haar leden (po) bij het vervolg via een digitale gesprekstafel.

Downloads en links
Gepubliceerd op: 14 januari 2019

Verschenen in

Kader Primair 5 (2018-2019) (Verder in dit nummer)

Doelgroep(en)

Primair onderwijs

 

Deel dit artikel

Jaargids PO (2019-2020) (Met agenda en professionaliseringsaanbod)