Zie deze pagina Klik hier om meer te weten te komen
Waarom niet hier checken pillen-zonder-voorschrift.com
Home » Artikelen » Onderzoek: kweekvijvers
Scholenpanel

Onderzoek: kweekvijvers

In juni ontvingen AVS-leden per mail een scholenpanel-vragenlijst over hun ervaringen met kweekvijvers. 563 ingevulde vragenlijsten kregen we retour. Een goede score voor zon drukke schoolmaand. Uit het scholenpanel blijkt dat onze leden kweekvijvers een goede zaak vinden.
 
Met kweekvijver investeren in nieuw managementtalent
Een kweekvijver is een opleiding van een tot twee jaar voor ambitieus personeel dat wel iets ziet in een managementfunctie, of zich daar in elk geval op wil oriënteren. Van onze 563 invullers hadden 346 directeuren 61 procent van het totaal ervaring met kweekvijvers. Zij beantwoorden de volgende vragen.
 
Voor wie?
Voor wie werd de kweekvijver georganiseerd? In de meeste gevallen 71 procent werd de kweekvijver georganiseerd voor het personeel van het eigen bestuur, in 18 procent voor meerdere besturen. Bij 8 procent ging het om een kweekvijver op basis van een open inschrijving, georganiseerd door de AVS of een nascholingsinstituut. En 2 procent gaf aan het nog anders te organiseren; vaak een combinatie van eerdere mogelijkheden voor het eigen bestuur met een enkele aanvulling van een kandidaat van elders. Eén directeur gaf aan zelf een kweekvijver te organiseren voor twee van zijn teamleden. Vervolgens wilden wij graag weten voor welke functies de mensen in de kweekvijver worden opgeleid. In 25 procent van de gevallen was dat specifiek voor de functie van directeur, in 12 procent voor adjunct en in 14 procent van de gevallen voor een functie in het middenkader. De meesten 50 procent gaven echter aan dat de toekomstige functie nog niet gedefinieerd was en dat de kweekvijver voor alle drie de functies opleidde.
 
Bestuur betaalt
In de meeste gevallen 77 procent betaalt het bestuur de kweekvijver, in 14 procent de school en bij 8 procent van de ondervraagden betaalt de deelnemer een deel en het bestuur of de school een deel. Slechts één keer moest de deelnemer het helemaal zelf betalen. Procentueel gesproken is dat nihil.
 
Onder schooltijd
Wanneer vond de kweekvijver plaats? Het merendeel van de kweekvijvers 56 procent vindt voor een deel onder schooltijd en voor een deel na schooltijd plaats, 29 procent volledig onder schooltijd en 15 procent na schooltijd.
 
Afspraken
We vroegen ook of er van tevoren afspraken gemaakt worden met de deelnemers over de situatie na afronding van de kweekvijver. In de meeste gevallen 66 procent staat het de deelnemers aan de kweekvijver het vrij om te solliciteren wanneer er een vacature binnen het bestuur is. Bij 12 procent van de respondenten genieten de deelnemers aan de kweekvijver een voorkeursbehandeling: zij komen als eerste in aanmerking voor het vervullen van een vacature. In de overige gevallen worden geen afspraken gemaakt of heeft een kweekvijverdeelnemer vaak al een managementfunctie, bijvoorbeeld als adjunct.
 
Initiatief
Meestal neemt de deelnemer het initiatief tot het volgen van de kweekvijver. Ook de directeur draagt vaak een van de leerkrachten voor. Bij besturen waar een personeelsfunctionaris werkzaam is, bepaalt hij of zij in 45 gevallen wie er naar een kweekvijver gaat. Bij deze vraag waren meerdere antwoorden mogelijk. De combinatie deelnemer en directeur kwam het meeste voor.
 
Doelgroep
We waren erg benieuwd waarop onze leden letten als ze op zoek zijn naar deelnemers voor de kweekvijver. Zijn dat vooral ervaren of juist jonge leerkrachten? Of iemand die toe is aan iets nieuws? De belangrijkste voorkeur ligt bij mensen met managementkwaliteiten, op de voet gevolgd door personen die te kennen geven een managementfunctie te ambiëren. Jonge leraren die het talent hebben voor een managementfunctie scoren daarbij aanzienlijk hoger dan leraren die al lang op mijn school werken en toe zijn aan iets nieuws en zeer ervaren leerkrachten. Doelgroepenbeleid bij de invulling van kweekvijvers, zoals voorkeur voor vrouwen of allochtonen speelt nauwelijks een rol. Vaak gaat het natuurlijk om een combinatie van factoren. Iemand met kwaliteiten zal wellicht ook de ambitie hebben om door te groeien. Maar uiteindelijk blijkt u kwaliteiten toch hoger te waarderen dan ambitie.
 
Vaardigheden
Ook de vaardigheden van mensen die worden voorgedragen voor een kweekvijver spelen een belangrijke rol. Een opvallend hoge score wordt toegekend aan het hebben van een visie op de ontwikkeling van de school. Ook de sociale vaardigheden vindt u van groot belang, gevolgd door de organisatorische kwaliteiten en de ambitie. Ervaring voor de klas is niet zo noodzakelijk, menen de respondenten.
 
Waarom geen kweekvijver?
Van de schoolleiders die geen ervaring hadden met kweekvijvers, wilden we graag horen waarom dat was. Bij deze vraag waren meerdere antwoorden mogelijk. De meest gegeven verklaring is dat de organisatie te klein is om zelfstandig een kweekvijver op te starten 106 keer. Maar ook was er te weinig animo bij de personeelsleden 78 keer, geen tekort aan leidinggevenden 72 keer of vindt men de kosten niet tegen de baten opwegen 12 keer. Vaak gaf men aan dat er andere prioriteiten waren binnen het bestuur of dat men wel een voornemen heeft om te starten met kweekvijvers. Van de respondenten van kleinere besturen vindt 36 procent het een aantrekkelijke optie om met een aantal besturen in de regio samen een kweekvijver te starten, 48 procent weet dit nog niet zeker.
 
Conclusie
Uit het onderzoek komt naar voren dat onze leden van mening zijn dat het organiseren van een kweekvijver een goede zaak is. De AVS deelt die mening: een kweekvijver geeft leerkrachten een goede gelegenheid om zich te oriënteren of voor te bereiden op het leidinggeven van een school. Een kweekvijver kan nooit een vervanging zijn voor de tweejarige schoolleidersopleiding, die is bedoeld voor mensen die al directeur zijn, de kweekvijver leidt naar deze functie toe. Het AVS Managementcentrum organiseert ook in dit nieuwe schooljaar weer een aantal kweekvijvers. Het is voor ons een groot plezier om te werken met enthousiaste, kundige en ambitieuze leerkrachten. Zij zijn de toekomstige schoolleiders. Of, zoals één van onze respondenten schreef: Investeren in kweekvijvers is investeren in de toekomst.
Meningen over het beroep
Naast uw ervaringen met kweekvijvers wilden we ook graag weten hoe u de functie van schoolleider waardeert. We legden een aantal stellingen voor.
 
Met de volgende stellingen zijn de meeste van u het niet eens:
> Het is verfrissend om een schoolleider van buiten het onderwijs aan te stellen.
> Het onderwijs heeft vooral jonge managers nodig.
> Het zou goed zijn wanneer er meer allochtone schoolleiders worden aangesteld.
> Een schoolleidersfunctie kan niet in deeltijd worden vervuld.
 
Wel eens zijn de meeste respondenten het met de volgende van onze stellingen:
> Om een goede (adjunct)directeur te zijn moet je eerst heel wat jaren voor de klas hebben gestaan.
> Toekomstige schoolleiders moeten vooral onderwijskundig leiders zijn.
> Schoolleiders moeten niet langer dan tien jaar aan dezelfde school verbonden zijn.
> Huidige schoolleiders moeten bijgeschoold worden in personeelsbeleid.
> Iemand die niet uit het onderwijs afkomstig is, kan een goede schoolleider zijn.
> Het is niet wenselijk om iemand uit het team te bevorderen tot schoolleider van de eigen school.
> Een schoolleidersfunctie kan heel goed door twee mensen worden vervuld.
> Toekomstige schoolleiders moeten vooral veel verstand hebben van financieel beheer.
> Alle schoolleiders moeten een opleiding voor schoolleider hebben gevolgd.
> Er moeten meer vrouwelijke schoolleiders worden aangesteld.
 
En dan zijn er nog twee stellingen waarmee u het zeer eens bent:
> Ervaren schoolleiders moeten meer ingezet worden bij de begeleiding van startende directieleden.
> Een schoolleidersfunctie is een prachtige functie.
 
De eerste stelling neemt de AVS zeker ter harte. En de tweede stelling zijn we grondig met u eens!
 
 
Gepubliceerd op: 30 september 2004
Let op!
Dit artikel is meer dan vijf jaar geleden gepubliceerd en bevat wellicht incorrecte, onvolledige of ongeldige informatie.

Verschenen in

Doelgroep(en)

Primair onderwijs

 

Deel dit artikel

Goed onderwijs, goede MR (7e herziene uitgave september 2018)