Zie deze pagina Klik hier om meer te weten te komen
Waarom niet hier checken pillen-zonder-voorschrift.com
Home » Artikelen » Onderwijsraad waarschuwt voor ondoordacht invoeren maatwerkdiploma
‘Verruiming wettelijke kaders voor eindtoetsing risicovol’

Onderwijsraad waarschuwt voor ondoordacht invoeren maatwerkdiploma

Verruiming van de wettelijke kaders van eindtoetsing is niet het goede instrument om maatwerk te stimuleren. Ook is het risicovol, stelt de Onderwijsraad in zijn advies ‘Maatwerk binnen wettelijke kaders: eindtoetsing als ijkpunt voor het funderend onderwijs’.

Met het advies, dat vandaag aan staatssecretaris Dekker van OCW wordt aangeboden, waarschuwt de raad voor overhaaste en ondoordachte stelselwijzigingen. De raad adviseert de wettelijke kaders rond eindtoetsing in het funderend onderwijs ongemoeid te laten. Verruiming zou risico’s met zich meebrengen voor de brede vorming in het funderend onderwijs, de toegang tot en doorstroom binnen het vervolgonderwijs, het waarborgen van gelijke kansen en de waarde van een diploma op de arbeidsmarkt.
 
Afbreuk civiel effect
De eindtoetsing in het primair onderwijs en de examens in voortgezet onderwijs vormen belangrijke ijkpunten in het huidige onderwijsstelsel voor een brede vorming, het bereiken van een bepaald basisniveau en het goed kunnen doorstromen naar vervolgopleidingen. Het modulair samenstellen van diploma’s (met deelcertificaten op verschillende niveaus) houdt geen rekening met de samenhang in het curriculum en doorlopende leerlijnen, aldus de Onderwijsraad. “Het is niet duidelijk waar een leerling met bijvoorbeeld een combinatie van havo- en vwo-vakcertificaten terecht kan. Voor het vervolgonderwijs en de arbeidsmarkt wordt het lastig om het niveau van deze kandidaat te bepalen. Dat doet afbreuk aan het civiel effect van het diploma.” De onzekerheid over het diploma zal de arbeidsmarkt en het vervolgonderwijs ertoe aanzetten vaker zelf testen en toelatingsexamens af te nemen of nieuwe eisen te stellen, voorziet de raad. “In het buitenland gebeurt dit al. Dit zet de deur open naar subjectieve toelatingscriteria die negatief kunnen uitwerken, in het bijzonder voor leerlingen uit sociaal zwakkere groepen.”
 
Minder prikkels
Wanneer leerlingen niet alleen vakken op een hoger niveau, zoals nu het geval is, maar ook op een lager niveau kunnen afsluiten, zal een deel van de leerlingen deze mogelijkheid aangrijpen om het zichzelf gemakkelijker te maken op school. Ook leraren hebben dan minder prikkels om leerlingen ‘op niveau te brengen’, vindt de Onderwijsraad. “Dit kan uiteindelijk leiden tot een daling van de onderwijskwaliteit en grotere afstroom dan nu het geval is. De raad waarschuwt daarom voor het ondoordacht invoeren van een maatwerkdiploma.
 
Maatwerk al mogelijk
De raad constateert dat scholen binnen de huidige wettelijke kaders van eindtoetsing al volop ruimte hebben om tegemoet te komen aan verschillen tussen leerlingen. Scholen zijn vrij om het onderwijsproces naar eigen inzicht vorm te geven en kunnen ook tot op zekere hoogte de eindtoetsing variëren tussen leerlingen. In het primair onderwijs vindt binnen de les al vaak differentiatie plaats op basis van het niveau en tempo van de individuele leerling. In het voortgezet onderwijs gebeurt dit minder. Een belangrijke reden hiervoor is dat maatwerk een beroep doet op de vaardigheid van leraren om te kunnen differentiëren. Bij de meer verregaande vormen van maatwerk zijn er ook organisatorische uitdagingen, zoals een passend rooster voor verschillende leertrajecten, de afstemming van lesinhoud en het op elkaar laten aansluiten van curricula van verschillende schooltypen. Volgens de raad worden deze belemmeringen niet weggenomen door de wettelijke kaders voor eindtoetsing te verruimen.
 
In lijn met het advies van de commissie-Dijsselbloem waarschuwt de raad voor overhaaste en ondoordachte stelselwijzigingen. “Politiek draagvlak voor onderwijsvernieuwingen betekent niet automatisch draagvlak in het onderwijsveld.” De raad pleit voor onderbouwing met voorafgaand onderzoek om negatieve gevolgen voor de onderwijsloopbaan en maatschappelijke carrière van leerlingen te voorkomen.

‘Weinig vertrouwen’
Passend onderwijs betekent maatwerk, met ruimte voor de mogelijkheden en talenten van alle kinderen. Per definitie impliceert dit een grote mate van differentiatie. Een concrete uitwerking is het komen tot een maatwerkdiploma in aansluiting op gepersonaliseerd leren en individuele leer- en ontwikkellijnen. AVS-voorzitter Petra van Haren: “Het advies van de Onderwijsraad laat weinig vertrouwen in het onderwijsveld zien. Door maatwerk te vertalen naar een effect waarbij leerlingen eerder minder uit zichzelf zullen halen dan het maximale, wordt geen recht gedaan aan de kracht van het onderwijsveld. Het herontwerpen en flexibiliseren van onderwijs is uitermate belangrijk in de ontwikkeling naar de toekomst. Autonomie en vertrouwen horen daarbij. Het onderwijs moet de ruimte krijgen te laten zien dat maatwerk mogelijk is.”
Wel wil de AVS nadrukkelijk aandacht vragen voor de afstemming door de sectoren heen. “Het is terecht dat er gekeken wordt naar de effecten van een maatwerkdiploma op het vervolgonderwijs (mbo, hbo, wo). Ook moet internationale waardering en vergelijking uitgewerkt worden. En de afstemming in het funderend onderwijs van voorschool naar po en vo dient serieus opgepakt te worden, omdat maatwerk begint aan de basis.”

Meer informatie: www.onderwijsraad.nl

Downloads en links
Gepubliceerd op: 13 november 2015

Doelgroep(en)

Primair onderwijs, Speciaal onderwijs, Voortgezet onderwijs

 

Deel dit artikel

Naar andere schooltijden, en dan? (Herziene versie september 2019)