Zie deze pagina Klik hier om meer te weten te komen
Waarom niet hier checken pillen-zonder-voorschrift.com
Home » Artikelen » Onderwijs en zorg voor leerlingen met ernstig meervoudige beperkingen
Passend onderwijs

Onderwijs en zorg voor leerlingen met ernstig meervoudige beperkingen

Auteur: Jan Stuijver

Scholen en ouders ervaren door de veranderende regelgeving per 1 januari 2015 veel problemen bij het vormgeven van onderwijszorgarrangementen voor leerlingen met een ernstige meervoudige beperking. Betrokken organisaties en scholen hebben in overleg met de ministeries oplossingen bedacht.
Voor leerlingen met een ernstige meervoudige beperking (EMB) is vanaf 1 januari 2015 vooral de invoering van de Wet langdurige zorg (Wlz) van belang. Bij ernstig meervoudig beperkte kinderen is sprake van complexe problematiek door een combinatie van een (zeer) ernstige verstandelijke beperking, een lichamelijke beperking en bijkomende stoornissen. Naast extra onderwijsondersteuning hebben zij ook (medische) zorg op school nodig. De groep ernstig meervoudig beperkte leerlingen wordt niet apart onderscheiden binnen het onderwijs. Het zijn kinderen die naast een categorie 3bekostiging Passend onderwijs ook een Wlzindicatie hebben, omdat ze 24 uur per dag zorg of toezicht nodig hebben. Leerlingen met een ernstige meervoudige beperking zitten op het (voortgezet) speciaal onderwijs ((v)so). Voorwaarde voor inschrijving is dat zij een toelaatbaarheidsverklaring hebben van een samenwerkingsverband, dat deze doelgroep onder de zware ondersteuning rekent.

AWBZ
Tot dit jaar ontvingen deze kinderen zorg via de AWBZ. Onderwijs was in dat kader een voorliggende voorziening. Dat betekende dat als een kind naar school ging, er standaard een aftrek op de AWBZzorg plaatsvond, ervan uitgaande dat de scholen ook een deel van de zorg zouden bieden. Voor ernstig meervoudig beperkte kinderen met AWBZzorg (zorgzwaartepakket) betekende dit een standaard aftrek van negen dagdelen dagbesteding. Met de invoering van de Wlz vindt deze standaard aftrek niet langer plaats als een kind ook naar school gaat. Een kind dat veel zorg nodig heeft, kan als trekkingsrecht een persoonsgebonden budget (PGB) krijgen dat 15.000 tot 20.000 euro hoger ligt. Ouders hebben hierdoor meer ruimte om passende zorg te organiseren, ook in combinatie met onderwijs. Voorheen konden reguliere en speciale scholen een beroep doen op de OCWregeling Compensatiemiddelen Algemene wet bijzondere ziektekosten (AWBZ). Met deze regeling kwam 10 miljoen euro beschikbaar voor aanvullende zorg op reguliere en speciale scholen. Voorwaarde voor toekenning was dat de school in de aanvraag beargumenteerde waarom voor een leerling de inzet van de onderwijsbekostiging met aanvullende zorg vanuit de AWBZ ontoereikend was.

Met de invoering van Passend onderwijs zijn deze compensatiemiddelen deel gaan uitmaken van het ondersteuningsbudget van de samenwerkingsverbanden.

Knelpunten
Scholen en ouders ervaren veel problemen bij het vormgeven van onderwijszorgarrangementen voor leerlingen met een ernstige meervoudige beperking. De belangrijkste zijn:

  1. Aanvragen toelaatbaarheidsverklaring (v)so-school Deze scholen hebben te maken met meerdere samenwerkingsverbanden die allemaal verschillende procedures hanteren, looptijden voor afhandeling en criteria voor indicatie.
  2. Onderhandeling over inzet Wet langdurige zorg op school (Wlz) Het gesprek tussen ouders en school hierover blijkt ingewikkeld. Soms ontstaat er spanning tussen de behoefte aan de inzet van zorg op school en de bereidheid van ouders om zorg in de gevraagde omvang aan de school beschikbaar te stellen.
  3. Vervallen OCW-regeling Compensatiemiddelen AWBZ De middelen die gemoeid waren met de OCWRegeling compensatie AWBZ zijn per 1 augustus 2014 toegevoegd aan het budget van de 152 samenwerkingsverbanden Passend onderwijs. In totaal gaat het om 10 miljoen euro. Een deel van deze middelen kan waar nodig ook voor ernstig meervoudig beperkte leerlingen worden ingezet.
  4. Onduidelijkheden over veranderingen in zorg

Oplossingen Voor het aanvragen van de toelaatbaarheidsverklaring tot de (v)soschool wordt een vereenvoudigde, landelijke en uniforme aanvraagprocedure ontwikkeld voor alle samenwerkingsverbanden. Deze kunnen de toelaatbaarheidsverklaring (een voor po, een voor vo) direct voor de hele onderwijsperiode toekennen voor EMBleerlingen die aan de criteria voldoen. Het aanvraagformulier zal dit voorjaar gereed zijn. Om het gesprek tussen ouders en school over de inzet van de Wet langdurige zorg op school (Wlz) te ondersteunen, wordt een gesprekshandleiding opgesteld. Hierin komt te staan wat de gemiddelde extra zorgkosten zijn voor een leerling met een ernstige meervoudige beperking op school. Ouders en school kunnen dit als startpunt nemen voor het gesprek. Welke zorg nodig is vanuit deWlz, kan worden vastgesteld op basis van de zorgbehoefte van de leerling en is afhankelijk van het aantal dagdelen dat het kind onderwijs volgt. Ook wordt een speciaal team ingericht dat ouders en scholen helpt om individueel en op maat tot goede (meerjarige) afspraken te komen over de inzet van zorg op school. Bedoeling is dit team zo snel mogelijk operationeel te hebben. Een deel van de middelen die gemoeid waren met de compensatieregeling AWBZ wordt weggehaald bij de samenwerkingsverbanden en centraal toegekend. De (v)soscholen hoeven dan niet langer in discussie met de samenwerkingsverbanden over de noodzaak om extra middelen in te zetten voor ernstig meervoudig beperkte kinderen. Er wordt een regeling opgesteld op basis waarvan (v)soscholen een aanvraag kunnen indienen voor een aantal extra uren onderwijs per week. Streven is dat de nieuwe regeling vanaf schooljaar 2015/2016 beschikbaar is.

Tot slot is door het ministerie van VWS een informatiepunt Wet langdurige zorg ingericht, waar ook vragen over de combinatie van onderwijs en zorg kunnen worden gesteld. Via www.zorgwijzer.nl/faq/veranderingen-in-de-zorg en www.rijksoverheid.nl/onderwerpen/passend-onderwijs kunnen ouders, scholen en samenwerkingsverbanden ook informatie vinden, onder andere een brochure over de invulling van zorg en onderwijs vanaf 2015. De Tweede Kamer heeft inmiddels ook een motie aangenomen om één loket in te richten waar ouders van leerlingen met meervoudige beperkingen en chronisch zieke kinderen terecht kunnen voor hulp bij praktische bureaucratische en financiële zaken. De Kamer stemde daarnaast in met een motie die stelt dat wanneer ouders het wenselijk vinden om hun kind tot hun twintigste naar school te laten gaan, hier financiering voor moet zijn. Eerder ontraadde staatssecretaris Dekker deze motie en gaf hij aan dat het onderwijs nauw betrokken moet zijn bij het gesprek over de toegevoegde waarde van onderwijs. Het ontwikkelingsperspectief van het kind zou hierbij leidend moeten zijn. 

Gepubliceerd op: 24 april 2015

Verschenen in

Doelgroep(en)

Primair onderwijs

 

Deel dit artikel

Goed onderwijs, goede MR (8e herziene uitgave september 2019)