Home » Artikelen » Je kunt besparen door vooruit te investeren

Je kunt besparen door vooruit te investeren

Auteur: Jaan van Aken

Creatief met tijdelijke huisvesting
Bijna elke schoolleider heeft er wel eens mee te maken: tijdelijke huisvesting. Basisscholen groeien, maar voor een onbekende of te korte periode. Daardoor krijgen ze alleen geld voor een noodvoorziening. Een schoolbestuur uit Leusden vond samen met de gemeente een - in financieel opzicht - creatieve oplossing voor hun tijdelijke huisvesting. De gemeente bespaarde geld en de school kreeg tijdig noodlokalen.

"Warm", dat is - gevraagd naar de kwaliteit van de noodlokalen - het eerste dat directeur Gerard Voskuilen te binnen schiet. "Noodlokalen schieten op het vlak van klimaatbeheersing tekort. We zetten veel ramen en deuren open om te ventileren." Zijn school De Bongerd in Leusden kreeg een jaar geleden twee noodlokalen. Permanente bouw was geen optie, omdat de school - samen met de nabijgelegen katholieke en protestants-christelijke basisschool - in 2010 of 2011 een plaats krijgt in een nieuw te bouwen brede school. De ruimte binnen de tijdelijke huisvesting is groot genoeg en ook het geluid is prima. "Het galmt niet door de betonnen ondergrond en de isolatie is uitstekend. Voor de aanschaf hebben Wichert (Eikelenboom, bovenschools directeur, red.) en ik dat uitgeprobeerd door beiden in een lokaal te schreeuwen", lacht Voskuilen. Het grote voordeel is dat er in het hoofdgebouw nu meer ruimte is voor remedial teaching, werkplekken en overleg. Een nadeel is dat een aantal kinderen en leerkrachten buiten het hoofdgebouw zit.

Vooruit kijken
De noodlokalen voor De Bongerd zijn betaald door het bestuur, niet door de gemeente Leusden. Voskuilen: "We moesten een leegstaand lokaal in een nabijgelegen school opvullen, maar dat vonden wij onderwijskundig geen optie. Daarom besloot het bestuur de lokalen te bekostigen." Het lastige is dat je altijd achter de feiten aan holt, vindt Voskuilen. "Preventief werken is moeilijk, maar het traject zou wel sneller kunnen. Het duurt één tot anderhalf jaar voor de gemeente geld kan vrijmaken. Dat soort procedures kan versneld worden." Wichert Eikelenboom, bovenschools directeur bij de stichting Bestuurlijke Krachtenbundeling Basisonderwijs Leusden (BKB) en parttime AVS adviseur op het gebied van huisvesting, probeert wel vooruit te kijken. Dat leidde bij één van zijn andere basisscholen tot een fi nancieel aantrekkelijke constructie. De directeur van cbs De Brink zag aankomen dat zijn school harder zou groeien dan het ene lokaal dat in de prognoses werd voorspeld. De gemeente is - qua investering - echter gebonden aan dit soort prognoses. "Wij hebben toch een offerte voor twee lokalen aangevraagd en dat bleek in verhouding een stuk goedkoper", zegt Eikelenboom. "Ongeveer 170 duizend euro voor twee lokalen en 130 duizend euro als we er één zouden neerzetten.´´

Investeren
Eikelenboom kreeg groen licht van het schoolbestuur om het tweede noodlokaal zelf te fi nancieren. Vervolgens stapte hij naar de gemeente met het voorstel twee lokalen te kopen, met 130 duizend euro van de gemeente en 40 duizend euro van het eigen bestuur. Eikelenboom maakte de afspraak `als we over een jaar inderdaad dat extra lokaal nodig hebben, wil ik het geld voor het tweede lokaal terug´. `Wil je dan tegen die tijd geen 130 duizend euro voor weer één lokaal´, vroeg de gemeente. `Nee, want dan besparen we 90 duizend euro op onderwijshuisvesting. Dat bedrag kunnen jullie ergens anders aan onderwijs besteden´, reageerde Eikelenboom. De deal werd gesloten en anderhalf jaar later zat de school inderdaad op het leerlingenaantal voor twee lokalen. "Je kunt dus besparen door vooruit te investeren", concludeert hij. "Dat proberen we vaker te doen. Een soortgelijk plan staat nu op stapel om de buitenschoolse opvang vanaf augustus 2007 onder te brengen."

Andere creatieve oplossingen
o Schoolwoningen
In sommige nieuwbouwwijken worden woningen zodanig gebouwd dat ze tijdelijk tot schoollokalen zijn te verbouwen. Met als reden dat scholen in nieuwbouwwijken na een aantal jaren leeglopen door de teruggang in leerlingenaantallen. "Het nadeel is dat ze krap bemeten zijn", vindt Eikelenboom. "Vaak vormen woonkamer en keuken een nauw klaslokaal. Bouw eerst een schoollokaal, dat later om te bouwen is tot woningen, of beter nog: tot kantoortje voor de logopedist of fysiotherapeut in een brede school", betoogt hij.

o Schoolparasites
Drie origineel vormgegeven noodlokalen staan sinds mei 2004 dankzij de Stichting Wimby in de Rotterdamse wijk Hoogvliet. De namen verwijzen naar het uiterlijk: de Lampion om te koken en te eten, het Beest voor muziekonderwijs en de Bloem heeft zes kamers voor overleg en individuele begeleiding die ook samen te voegen zijn tot één lokaal. "Ze zijn erg leuk", zegt Eikelenboom over de gebouwen. "Het aardige is dat je zo functies uit de school kunt halen."

Regels extra huisvesting 

Een school moet via prognoses van leerlingenaantallen aantonen dat ze extra ruimte nodig heeft. Regel één is dat leegstaande schoollokalen binnen een straal van twee kilometer eerst moeten worden opgevuld. Wat er gebeurt als een school twee of drie jaar extra ruimte nodig heeft, verschilt per gemeente. Sommige gemeenten ondersteunen scholen wel. In andere plaatsen moet de school het zelf oplossen. Als een schoolbestuur geen middelen heeft om het zelf te bekostigen, wordt bijvoorbeeld de gymzaal of het speellokaal een klaslokaal. Bij 4 tot 15 jaar meer leerlingen staat er een bedrag voor tijdelijke huisvesting. "Soms kun je door slim te bouwen met dit lagere bedrag toch permanente gebouwen neerzetten", merkt Eikelenboom op. Pas als de toename van leerlingen langer dan 15 jaar duurt, mogen er permanente lokalen bij komen. Voor Eikelenboom is het de vraag of het omslagpunt bij 15 jaar terecht is. "Vaak ben je bij 12, 13 jaar al goedkoper uit met permanente bouw in plaats van noodlokalen."

Gepubliceerd op: 1 mei 2007
Let op!
Dit artikel is meer dan vijf jaar geleden gepubliceerd en bevat wellicht incorrecte, onvolledige of ongeldige informatie.

Verschenen in

Thema's

Doelgroep(en)

Primair onderwijs

 

Deel dit artikel

Schoolleidersagenda 2020/2021