Zie deze pagina Klik hier om meer te weten te komen
Waarom niet hier checken pillen-zonder-voorschrift.com
Home » Artikelen » Handreiking aanpak lerarentekort voor basisscholen
AVS: 'Handig, maar weinig nieuwe informatie en geen oplossing voor tekort'

Handreiking aanpak lerarentekort voor basisscholen

Het ministerie van OCW en de Inspectie van het Onderwijs hebben samen een handreiking gemaakt voor bestuurders en schoolleiders van basisscholen die in de knel komen door het lerarentekort. De handreiking maakt inzichtelijk welke mogelijkheden basisscholen hebben om acute personeelstekorten tijdelijk op te vangen, bijvoorbeeld vanwege een griepgolf. Schoolbesturen en de Tweede Kamer hadden om de handreiking gevraagd, omdat ze behoefte hebben aan duidelijkheid nu het lerarentekort scholen steeds vaker dwingt tot creatieve oplossingen. AVS-voorzitter Petra van Haren: "Het is goed dat een en ander overzichtelijk op een rij is gezet, maar voor veel schoolleiders bevat de handreiking weinig nieuwe informatie en het is geen oplossing voor het tekort."
 
“We kunnen het lerarentekort niet alleen vanuit Den Haag en niet van vandaag op morgen oplossen. Maar we kunnen scholen wel zoveel mogelijk steunen bij het zoeken naar oplossingen. De handreiking moet daarbij helpen”, aldus minister Slob van Onderwijs. De handreiking kan de komende tijd verder worden aangevuld met goede voorbeelden die de inspectie in het land tegenkomt. De handreiking is volgens de inspectie niet de oplossing voor het lerarentekort, maar een hulpmiddel voor schoolleiders en besturen bij het maken van keuzes als de nood hoog is en er tijdelijke maatregelen moeten worden genomen. "Daarbij zoeken we altijd eerst naar oplossingen binnen de wet. De veiligheid van leerlingen en personeel, en de kwaliteit van het onderwijs zijn daarbij het uitgangspunt."
 
Oplossingen
De handreiking geeft allereerst een opsomming van de verschillende (onderwijs)professionals en welke wettelijke bevoegdheden zij hebben. Vervolgens gaat de handreiking in op een aantal veelvoorkomende oplossingen, zoals het (extra) inzetten van gepensioneerde leraren, onderwijsassistenten, parttimers en zij-instromers. Er staat een toelichting in over de mogelijkheden om vakdocenten (uit het voortgezet onderwijs) of hybride leraren in te zetten. Ook de ruimte binnen de onderwijstijd staat erin, net als uitleg over de vierdaagse schoolweek. Scholen mogen zeven weken per schooljaar een vierdaagse schoolweek voeren, wat mede kan helpen bij het opvangen van het lerarentekort.
 
Bevoegd versus onbevoegd
OCW en inspectie zien dat scholen voor situaties van overmacht kunnen komen te staan, waarvoor de mogelijkheden binnen de wet tijdelijk geen oplossing kunnen bieden. De handreiking geeft aan in welke volgorde verder gekeken kan worden. Minder gewenste oplossingen worden pas toegelaten als betere oplossingen niet voorhanden zijn. Zo schept de handleiding ook duidelijkheid over de tijdelijke inzet van onbevoegden in situaties van overmacht. De handreiking maakt daarbij onderscheid tussen instructie en ondersteuning. Voor de instructie van lessen in basisvaardigheden als rekenen en taal, burgerschap en sociale competenties is en blijft altijd een bevoegde leerkracht nodig.
Wel kunnen scholen kijken hoe bijvoorbeeld klassenassistenten, studenten of zelfs ouders binnen de school vanuit hun eigen mogelijkheden kunnen bijdragen aan het onderwijs. Zo kunnen onderwijsondersteuners leerlingen begeleiden bij zelfstandig werken of bij oefenen; en kunnen onbevoegden wel een gastles verzorgen. Op deze manier kunnen bevoegde leerkrachten - als de inzet en roostering hier op aangepast kunnen worden - tijdelijk vrijgemaakt worden voor het geven van instructie in andere groepen.
 
Inzet specialisten
Daarnaast komt er meer ruimte voor scholen om - tijdelijk en alleen als het echt niet anders kan - mensen met specifieke kennis in te zetten voor de vakken gym, handvaardigheid en muziek. Deze dienen altijd in het bezit te zijn van een VOG. Denk daarbij aan een kunstenaar die handenarbeid geeft of een gitaarleraar die muzieklessen geeft. Het inzetten van onbevoegden op deze manier mag alleen als alle andere opties vergeefs zijn geprobeerd. Schoolbesturen moeten bij de keuze voor onbevoegden goed bedenken of zij de inzet van deze personen wenselijk achten en of hun bekwaamheden passend zijn.
 
Rol inspectie
Volgens de minister zijn deze oplossingen op lange termijn vaak niet ideaal, maar heeft het geen zin om naar scholen te wijzen die met de rug tegen de muur staan. “Schoolleiders doen hun uiterste best om iedere dag voldoende en goede leraren voor de klas te krijgen. Dat is soms een flinke opgave. Het helpt niet als we vanuit Den Haag alleen maar vertellen wat er níet mag.” Alle in de handreiking genoemde oplossingen zijn tijdelijk. Het streven blijft altijd de situatie zo snel mogelijk te normaliseren, met bevoegde leraren voor de klas. De wet wordt niet aangepast, maar de inspectie zal niet verder handhaven als scholen duidelijk kunnen maken dat ze geen mogelijkheden binnen de wet hebben en weloverwogen kiezen voor noodmaatregelen. Als de inspectie signalen krijgt dat de kwaliteit of veiligheid ernstig in het geding zijn, zal een onderzoek worden gestart. Boven alles moeten de veiligheid van leerlingen en leerkrachten en de kwaliteit van het onderwijs gewaarborgd zijn. Het schoolbestuur blijft daarvoor verantwoordelijk, ook in tijden van lerarentekorten.

'Geen nieuwe informatie'
De AVS vindt het goed dat een en ander overzichtelijk op een rij is gezet. Voor veel schoolleiders bevat de handreiking niet echt nieuwe informatie. Een aantal (nood)suggesties wordt al toegepast. AVS-voorzitter Petra van Haren: "Naast de continuïteit moet ook vooral de kwaliteit van onderwijs bewaakt worden. Dit kan soms betekenen dat er op kort termijn scherpe keuzes gemaakt moeten worden, zoals het naar huis sturen van klassen. De schoolleider is verantwoordelijk voor het bewaken van werkdruk, ruimte voor professionalisering van teamleden en veiligheid en welzijn van iedereen in de school. Een goed (nood)plan vooraf, passend binnen de eigen mogelijkheden en beleidskaders voor vervanging, is bij de afwegingen zeker behulpzaam. Maar deze handreiking lost het tekort aan vervangers niet op."
 
Het kabinet heeft 700 miljoen euro uitgetrokken om de lerarensalarissen te verbeteren en de werkdruk in het basisonderwijs tegen te gaan. Ook is geld vrijgemaakt voor het stimuleren van herintreden en zij-instromen. In de gehanteerde regionale aanpak wordt per regio met alle partijen samengewerkt om het lerarentekort duurzaam aan te pakken.

 

Downloads en links
Gepubliceerd op: 8 november 2018

Thema's

Doelgroep(en)

Primair onderwijs

 

Deel dit artikel

Zicht op pensioen (Herziene versie maart 2018)