Zie deze pagina Klik hier om meer te weten te komen
Waarom niet hier checken pillen-zonder-voorschrift.com
Home » Artikelen » Gespreid leiderschap in het onderwijs
Boekbespreking

Gespreid leiderschap in het onderwijs

Auteur: Petra van Haren

Gespreid leiderschap brengt een schoolorganisatie in een spannend avontuur. Dat is de insteek van de auteurs van het onlangs verschenen ‘Gespreid leiderschap in het onderwijs - elkaar invloed gunnen voor vernieuwing’. Frank Hulsbos en Stefan Langevelde hebben hun onderzoeksbevindingen en de inbreng van gastauteurs - ook onderzoekers - samengebracht in een mooi en leesbaar palet.

Centraal staat hoe de werkomgeving in de school eruit ziet, die leidt tot verbetering en vernieuwing van het onderwijs en de schoolorganisatie en vooral wat de rol van gespreid leiderschap daarbij is. De inhoud is gericht op leraren en schoolleiders, die voor iedereen in de school ruimte willen scheppen om invloed uit te oefenen. De auteurs geven concrete aanknopingspunten om gespreid leiderschap in de school te bevorderen.
Omdat de publicatie praktijkdilemma’s als uitgangspunt neemt en daar de normale belemmerende gedachten van de schoolleider bij betrekt, kan de lezer vanuit een herkenbare situatie starten met het werken aan gespreid leiderschap in de eigen school. Denk hierbij aan zaken als ‘ik wil het leiderschap in de school spreiden, maar weet dat sommige mensen gewoon sturing nodig hebben’ of ‘enerzijds wil ik als schoolleider anderen de ruimte geven om leiderschap te nemen, anderzijds ben ik formeel eindverantwoordelijk en heb ik een machtspositie’ of ‘ik wil graag leraren met expertise in positie brengen, maar ben bang dat dit een nieuwe managementlaag tot gevolg kan hebben’ of ‘ik wil graag gespreid leiderschap in mijn school, maar ik weet niet waar ik moet beginnen’.
De auteurs beantwoorden de spannende en complexe vraag wat nog de rol van de schoolleider is wanneer iedereen in de school invloed kan uitoefenen en leiderschap niet is verbonden aan een formele rol of positie. Daarbij maken zij gebruik van vier leiderschapspraktijken: de schoolleider als held, de schoolleider als hoeder, gespreid leiderschap met tijdelijke rollen en functies, en gespreid leiderschap vanuit gedeelde opvattingen en waarden. Deze worden vanuit twee dimensies belicht: ‘de mate waarin grenzen van leiderschap open staan in de school’ en ‘afstemming van leiderschapscapaciteiten’. Uiteindelijk worden acht ontwerpprincipes besproken, gericht aan iedereen in de schoolgemeenschap die verbetering en vernieuwing een kans wil geven en op zoek is naar handvatten. Dit zijn:

  • Vertrouwen op het zelforganiserend vermogen van de groep
  • Macht bespreekbaar maken
  • Investeren in kennis en bekwaamheden van teamleden
  • Het durven gunnen van invloed aan collega’s
  • Stimuleren van ontmoeting en samenwerking
  • Creëren van ondersteunende structuren
  • Reflecteren op gedeelde waarden en opvattingen
  • Inrichten van de rol van ‘hoeder’ van gespreid leiderschap

Om mogelijkheden voor vernieuwend onderwijs te versterken en verder uit te breiden, zijn alle aanwezige talenten, ervaringen, ambities en drijfveren van leraren nodig. Om hen de rol als professional in te kunnen laten vullen, is het belangrijk dat de schoolleider flankerend inricht hoe er kan worden samengewerkt en hoe leraren zelf aan het roer staan van hun eigen professionele ontwikkeling, waarbij ook invloed op de inrichting en invulling van hun werk hoort. Dit betekent dat de rol van de schoolleider moet verschuiven. In een dynamisch en sociaal proces van gezamenlijke doelen stellen en daarbinnen vervolgens invloed claimen, uitoefenen, erkennen, gunnen en toekennen, wordt het mogelijk ruimte voor gedeeld leiderschap te laten ontstaan in de school. Het boek laat zien hoe een schoolleider dit kan aanpakken.

Geen tijd om te lezen? Check het 4-minutenfilmpje over het boek! Wat vindt u van het filmpje? Mail naar communicatie@avs.nl

De auteurs Frank Hulsbos & Stefan Langevelde gaan in workshop 7 van het AVS-congres 'Leiderschap in evenwicht' op 16 maart 2018 in op het elkaar invloed gunnen voor vernieuwing bij gespreid leiderschap. Meer informatie en inschrijven: www.avs.nl/congres2018 (vroegboekkorting tot en met 12 februari)

Gespreid leiderschap in het onderwijs - elkaar invloed gunnen voor vernieuwing, Frank Hulsbos & Stefan Langevelde (red.), Kessels & Smit/The Learning company, Utrecht, 2017, ISBN 978-90-823261-9-2, NUR:840

Gepubliceerd op: 2 februari 2018

Verschenen in

Doelgroep(en)

Primair onderwijs, Voortgezet onderwijs

 

Deel dit artikel

Zicht op pensioen (Herziene versie maart 2018)