Zie deze pagina Klik hier om meer te weten te komen
Waarom niet hier checken pillen-zonder-voorschrift.com
Home » Artikelen » Geen grotere rol voor de eindtoets, vindt de schoolleider
Reactie AVS op onderzoek CPB: De waarde van eindtoetsen in het primair onderwijs

Geen grotere rol voor de eindtoets, vindt de schoolleider

De AVS heeft een ander perspectief op de conclusie uit een onderzoek van het Centraal Planbureau (CPB) dat op 2 april is verschenen over verplaatsing van de eindtoets. Volgens het CPB moet de eindtoets weer vóór het advies afgenomen worden om leerlingen meer gelijke kans op een passend advies te geven. AVS-voorzitter Petra van Haren: “De school heeft in acht jaar tijd voldoende inzicht in de mogelijkheden van de leerling om zelf een gefundeerde keuze te maken voor het vervolgonderwijs.” Uit een in november afgenomen enquête onder 664 schoolleiders blijkt de achterban van de AVS het hiermee eens te zijn.

Kansrijkheid
De AVS vindt dat het advies van het CPB lijkt te berusten op een verouderd idee dat een lager schooladvies een minder kansrijke toekomst biedt. Van Haren: “In de eerste acht jaar van de schoolloopbaan van een kind werken schoolleiding, leraren en ouders samen om onderwijsadvies te geven dat past bij het potentieel van de leerling. Een lager advies is daarom niet per definitie slechter, of minder kansrijk. Integendeel: praktijkgericht onderwijs kan juist heel veel kansen bieden aan een leerling bij wie theoretisch onderwijs veel minder past. Er is niks mis met een vmbo-advies en doorstroom naar het MBO. Het is het oude denken dat havo/vwo hoger is en dus beter en daarmee meer kansen biedt.”

Cultuurprobleem
Sinds 2015 is het advies van de basisschool leidend en niet langer de toets. Dit is ontstaan door de gedachte dat een toets een momentopname is en de leerkracht een breder beeld heeft.
Op dit moment krijgen leerlingen uit groep 8 hun advies voor het voortgezet onderwijs in februari, de eindtoets vindt plaats tussen 15 april en 15 mei. Als kinderen op de toets hoger scoren dan hun schooladvies moet de school het advies heroverwegen. Volgens het CPB wordt in de praktijk het advies vaker niet dan wel bijgesteld. Bij een derde van de leerlingen leidt heroverweging tot een bijgesteld advies. Niet bijstellen van het advies kan ook een keuze zijn, aansluitend bij de talenten van de leerling. Van Haren:” Als je de toets eerder afneemt, heeft dit geen invloed op hoe een leraar een leerling ziet. Dit is eigenlijk een andere discussie. Als er vooroordelen zijn van een leraar naar een leerling, dan heb je te maken met een cultuurprobleem. Dat los je al helemaal niet op door de eindtoets naar voren te schuiven.”
 
Teaching to the test
De AVS vindt dat de eindtoets op geen enkele manier onderdeel moet uitmaken van het tot stand komen van het schooladvies. Van Haren: “De leerkrachten zijn autonoom genoeg om zelf een gefundeerde keuze te maken voor het vervolgonderwijs. Als we kansrijkheid van leerlingen centraal willen stellen, dan is een (eind)toets nooit het instrument om een advies of doorstroom op te baseren. Door de toets weer zwaarder te positioneren, gaan we terug naar een cultuur van ‘teaching to the test’.” En daar richten sommige ouders zich dan op, aldus Van Haren. “Juist ouders die het zich kunnen permitteren, laten hun kinderen toetstraining volgen. Het vergroten van kansen bereik je door juist de ingeslagen lijn door te zetten en scholen aan te spreken op de heroverwegingsplicht.”
 
Peiling AVS
Uit een peiling die de AVS in november 2018 afnam, blijkt haar achterban het hier mee eens te zijn. Meer dan 60 procent van de ondervraagde schoolleiders vindt dat de huidige situatie – eerst schooladvies en dan eindtoets – gehandhaafd moet blijven. Bijna 25 procent vindt dat de school zelfs helemaal geen eindtoets moet afnemen. Een veelgehoord argument dat schoolleiders geven, is dat de eindtoets wordt gebruikt als ‘afrekeninstrument’. Slechts 9 procent is het eens met een eindtoetsafname voorafgaand aan het schooladvies.

cirkeldiagram-evaluatie-eindtoets.png
Bron: Algemene Vereniging Schoolleiders
 
Het onderzoek van CPB sluit aan bij de wens van de coalitie. In het Regeerakkoord is afgesproken dat de eindtoets vervroegd wordt of het schooladvies later komt. Volgens de coalitie zou de huidige werkwijze in het nadeel zijn van leerlingen met laagopgeleide ouders. Minister Slob neemt pas een beslissing in mei, als de eindevaluatie van de huidige werkwijze er is.

Ongelijkheid eindtoetsen
Een ander advies dat het CPB geeft, is om de bestaande toetsen beter vergelijkbaar te maken. Er zijn nu vijf verschillende toetsen op de markt. Nadeel is dat de toetsen wisselen in lengte, aantal open en meerkeuzevragen en soort vragen. Van Haren: “In het kader van big data is het handig om toetsen met elkaar te vergelijken. Maar het is ook goed om verschillende toetsen te hebben in het belang van de leerlingen. Alle toetsen zijn Cotan- gecertificeerd, daarin maakt het geen kwaliteitsverschil.”

Onderzoek Universiteit Utrecht
Twee onderzoekers van de Universiteit, die drie jaar lang 119.751 leerlingen volgden, adviseren het docentadvies en het advies op basis van de score op de eindtoets te combineren, om zo de leerling een optimaal advies te geven voor het voortgezet onderwijs. De onderzoekers concluderen dat het docentadvies en de Centrale eindtoets allebei voordelen hebben. Zij bevelen aan dit te combineren, zodat leerlingen niet teveel afhankelijk zijn van een oordeel van een docent, maar ook niet afgerekend worden op een enkel toetsresultaat. Ook adviseren de onderzoekers docenten om vaker meervoudige adviezen te geven en het advies naar boven bij te stellen als de Centrale eindtoets hoger uitvalt.

Downloads en links
Gepubliceerd op: 2 april 2019

Doelgroep(en)

Primair onderwijs, Voortgezet onderwijs

 

Deel dit artikel

Naar andere schooltijden, en dan? (Herziene versie september 2019)