Zie deze pagina Klik hier om meer te weten te komen
Waarom niet hier checken pillen-zonder-voorschrift.com
Home » Artikelen » Fullans stratosphere
Boekbespreking Stratosphere – de verbindende kracht van technologie, pedagogie en veranderkunde

Fullans stratosphere

Auteur: Tom Roetert

Michael Fullan was onlangs in ons land voor een reeks lezingen ter promotie van zijn nieuwe boek ‘Stratosphere – de verbindende kracht van technologie, pedagogie en veranderkunde’. De beroemde Canadese socioloog schrijft in dit nieuwe werk over wat hij noemt het ‘toekomstige leren in een alom verbindende digitale wereld’.

Zoals de ondertitel van het boek al vertelt, wil Fullan de kracht van de nieuwe – digitale – technologie gebruiken om het onderwijs blijvend (duurzaam) te veranderen. Onderwijs dat is gericht op de talenten van de kinderen en niet op de ontstane toetscultuur.

Technologie: kracht en gevaar
Fullan wil in ‘Stratosphere’ vooral ook heel praktisch waarschuwen voor de valkuil die nieuwe technologie met zich meebrengt.
Technologie invoeren omdat het kan, maar zonder begeleidende pedagogiek en zonder een strategie voor de verandering die het teweeg zou moeten brengen. ‘Digitale teleurstellingen’ liggen dan op de loer, zoals de ‘21st Century Skills’ van Trilling & Fadel (2009), die volgens Fullan te vaag en uitgebreid zijn om bruikbaar te zijn voor echte innovatieve onderwijsverandering. Fullan pleit voor een radicaal andere benadering van het onderwijs en hanteert daarvoor zijn ‘Skinny’-model: wat is de essentie van een probleem en wat is de oplossing? Als voorbeeld hiervoor neemt hij regelmatig bedrijven als Apple ‘met een beperkt aantal ambitieuze doelen en het creëren van iets echt anders dat elegant is in zijn eenvoud’. Fullan geeft concrete tips aan leraren voor ‘de nieuwe pedagogiek’ zoals hij het noemt.

• Vertel minder, zodat leerlingen zelf antwoorden kunnen vinden;
• Verbind wat je onderwijst met de echte wereld (levensechte problemen);
• Help leerlingen verschillen zien tussen vaardigheden en (technische) hulpmiddelen;
• Behandel leerlingen als leerpartners;
• Laat leerlingen eigen hulpmiddelen gebruiken (video, telefoon, tablet) en gebruik YouTube, Skype, et cetera om verbinding te leggen met de wereld;
• Gebruik coöperatief leren;
• Geef leerlingen meer keuzemogelijkheden.

Leiderschap als bindende kracht
Na het geven van zijn visie op technologie en pedagogie voor de toekomst richt Fullan zich in zijn nieuwste boek op de veranderkunde. Om een duurzame innovatie in het onderwijs te forceren, is kennis van veranderkunde nodig. Een effectieve verandering heeft vier elementen in zich:

• Motiveert mensen deel te nemen aan betekenisvolle verandering;
• Helpt mensen lering te trekken uit fouten;
• Maakt gebruik van de groep;
• Doet al het bovenstaande op grote schaal (systeemhervorming).

Leiderschap moet hierbij de ultieme samenbindende kracht zijn, aldus Fullan. De schoolleider is van cruciaal belang om het veranderproces te delen en te dirigeren.

Epiloog
De uitgave is voorzien van een uitgebreide epiloog, een goede gewoonte. Hierin wordt Fullans betoog nog eens samengevat en verder onderbouwd met onderzoeksgegevens die van belang zijn voor de Nederlandse situatie. Veel van de aangehaalde theorieën en (denk)modellen wordt verder verduidelijkt in overzichtelijke schema’s. Door deze epiloog wint het boek aan waarde en krijg je als lezer meer ‘beeld’ en houvast voor het betoog van Fullan.
Is het een goed geschreven boek? Nee. Het bevat te veel herhaling, is soms rommelig in de onderbouwingen en niet concreet genoeg. Juist daar waar je het verwacht. Is het boek een aanrader? Ja. Het geeft een compacte en toch wel vernieuwende visie op de toekomst van het onderwijs. Vooral de afsluitende epiloog maakt veel goed en brengt het geheel dichter bij het Nederlandse onderwijs.

‘Stratosphere – de verbindende kracht van technologie, pedagogie en veranderkunde’, Michael Fullan, uitgeverij OMJS/Stichting de Brink, 2013, ISBN: 9789081748469

Gepubliceerd op: 30 mei 2014
Let op!
Dit artikel is meer dan vijf jaar geleden gepubliceerd en bevat wellicht incorrecte, onvolledige of ongeldige informatie.

Verschenen in

Kader Primair 8 (2013-2014) (Boekbespreking)

Doelgroep(en)

Primair onderwijs

 

Deel dit artikel

Jaargids PO (2019-2020) (Met agenda en professionaliseringsaanbod)