Zie deze pagina Klik hier om meer te weten te komen
Waarom niet hier checken pillen-zonder-voorschrift.com
Home » Artikelen » Eerste aanzet tot maatschappelijke discussie Passend onderwijs

Eerste aanzet tot maatschappelijke discussie Passend onderwijs

´We zijn er nog lang niet´
`Elk kind een kans - Passend onderwijs in 2011?´ Met dit thema startte op 12 juni het eerste Onderwijscafé in studio Dudok te Den Haag, een gezamenlijk initiatief van de AVS, PO-raad, VO-raad en VOS/ABB. Doel van de bijeenkomst was de verschillende partijen - politici, beleidsmakers, media, schoolleiders en bestuurders - dichter bij elkaar te brengen en de kennis over Passend onderwijs met elkaar te delen. Grote afwezige was de politiek.

Passend onderwijs is de ontwikkeling die het voor elke leerling mogelijk gaat maken optimaal gebruik te maken van onderwijsvoorzieningen en alle ondersteuning die daarbij geboden kan worden. Maar hoe organiseer je het, komt de zorg wel bij het kind terecht, hoe krijg je partners bij elkaar, hoe betrek je ouders en leerkrachten erbij, is er voldoende geld en komt het geld goed terecht? Deze en andere vragen hielden de aanwezigen bezig in het eerste drukbezochte en sfeervolle Onderwijscafé. Onder de bevlogen leiding van professioneel gespreksleider Bas van ´t Wout kwam de discussie en interactie met het publiek al snel op gang. Twee panels wisselden elkaar af: (AVS), Kete Kervezee (PO-raad), Joop Vlaanderen (VOS/ABB) en Sjoerd Slagter (VO-raad) als vertegenwoordigers van de organiserende partijen en Ursie Lambrechts (voormalig Tweede Kamerlid D66 en voorzitter van de evaluatie- en adviescommissie Passend onderwijs), Joseph Custers (klinisch psycholoog en zorgcoördinator vmbo) en Dolf van Veen (hoofd afdeling Onderwijs en Jeugdzorg van het Nederlands Jeugdinstituut en bijzonder hoogleraar grootstedelijk onderwijs- en jeugdbeleid) als specialisten.

Niet teveel `structuurdenken´
De deelnemers in het publiek hadden ieder hun eigen motivatie om naar het Onderwijscafé te komen. Die bleek uiteen te lopen van een `holistische visie op onderwijs en opvoeding´, `het verbeteren van sociale vaardigheden van ouders, leerkrachten en leerlingen´, tot `Passend onderwijs voor elke leerling´. Eén aanwezige vond dat er teveel nadruk ligt op `structuurdenken´ en dat er meer naar de inhoud gekeken moet worden. Tijd om de panelleden van de organiserende partijen erbij te halen. : "We moeten niet in de fout vervallen prachtige structuren te bedenken, terwijl de mensen die het moeten doen - leerkrachten en schoolleiders - niet voldoende kennis en middelen hebben." De panelleden willen dat het onderwijsveld in beweging komt en zelf initiatieven neemt om ieder kind op de goede plek te krijgen. Kete Kervezee: "We moeten in gesprek gaan met elkaar, niet alleen reactief, maar ook agendazettend worden. Wat willen we zélf als professionele sector?" Ook de actualiteit en de politiek komen aan bod. Duif: "De politiek laat het vandaag afweten. Ze zouden hier allemaal moeten zitten, maar verschuilen zich achter Dijsselbloem." Joop Vlaanderen doet ook een appèl op de politiek en heeft kritiek op de bezuinigingen op de AWBZ en de toegenomen wachtlijsten in de jeugdzorg.

Na de eerste discussieronde, die soms meer vragen opwierp dan antwoorden gaf, is het tijd voor een muzikaal intermezzo. Klinisch psycholoog Joseph Custers heeft speciaal voor deze bijeenkomst een nummer gecomponeerd. Hij krijgt het publiek mee, dat aan het einde van een couplet dat eindigt met `top of down?´ geestdriftig terugzingt `down-up´. Zijn actualiteit is de krantenkop met de uitspraak van Marco van Basten: `We zijn er nog lang niet´. Hij weet die  om te draaien in `we komen er dus wel´. Zo zou het ook met Passend onderwijs moeten gaan.

Problematiek
Hoewel het niet tot een eenduidige definitie van Passend onderwijs komt, is wel duidelijk dat er wat moet gebeuren, omdat veel kinderen niet op de juiste plek terechtkomen en er nog veel onduidelijkheden zijn. "Het aantal zorgleerlingen en gedragsproblemen neemt alleen maar toe. Dat soort zaken moeten we niet onder het tapijt schuiven", aldus Dolf van Veen namens het panel specialisten. Volgens Custers is er meer aandacht nodig voor het ZAT (zorgadviesteam), waar de zwaarste `probleemgevallen´ terechtkomen. "Ik moet ervoor zorgen dat de diverse externe partners bij elkaar komen, maar dat is niet gemakkelijk. Bureau Jeugdzorg is bijvoorbeeld moeilijk te benaderen, maar met een actieve houding lukt het uiteindelijk wel. Ik wil `eigenaar´ worden van de problematiek, met de benodigde middelen, en niet alleen de hulpvraagsteller."

Een vertegenwoordigster van het Ouderplatform Gooi e.o. uit het publiek vindt dat ouders onvoldoende bij Passend onderwijs betrokken worden. De ouders in het Gooi hebben elkaar wel gevonden in deze problematiek, waardoor ze nu een van de pilotprojecten van het ministerie van OCW zijn. Van Veen vindt dat ouders meer ondersteund moeten worden en dat de overheid hier een belangrijke rol in heeft.

En hoe zit het met de leerkrachten, zijn zij voldoende toegerust? Custers: "Van leerkrachten verwachten we iets dat ze niet hebben geleerd." Van Veen benadrukt dat de focus op leerkrachten moet liggen, "want daar moet het gebeuren. Er zijn andere hulpstructuren nodig en de school moet ondersteund worden, ook om hulpbronnen binnen te halen." Ook dit roept reactie uit het publiek op. Een bovenschools manager (po): "Iedere leerkracht wil er zijn voor de leerlingen. Dit moet meer gewaardeerd en gefaciliteerd worden! We spreken elkaars taal niet. Het contact tussen ouders, school en zorg moet beter."

Een coördinator Passend onderwijs (vso) werpt op dat alles terug te voeren is op geld. "Er zijn meer fte´s nodig voor Passend onderwijs en het bij elkaar brengen van de verschillende partijen." De diverse panelleden erkennen dat zowel aandacht als geld nodig is voor het reguliere onderwijs. Joop Vlaanderen (VOS/ABB) relativeert: "Natuurlijk willen we er allemaal een miljard bij hebben, maar het geld is er niet. Tóch moeten we met z´n allen hard aan de slag gaan." Ursie Lambrechts vraagt zich af of het geld wel op de goede plekken terechtkomt. "Bij WSNS weten we ook niet of de leerling er wel baat bij gehad heeft. Komt de zorg daadwerkelijk bij het kind terecht?" Sjoerd Slagter (VO-raad) concludeert dat geldstromen de verantwoordelijkheidslijn moeten volgen. "De politiek moet ervoor zorgen dat zij die verantwoordelijk zijn, ook echt verantwoordelijk kúnnen zijn."

Hoewel Joseph Custers de krantenkop `We zijn er nog lang niet´ weer aanhaalt, is er volgens Dolf van Veen geen reden tot wanhoop. "Er gebeuren al veel goede dingen en de onderwijssectoren hebben elkaar goed gevonden." Ursie Lambrechts vindt dat het proces nu `van onderop´ handen en voeten moet krijgen. "Het kind staat daarbij voorop." benadrukt de sense of urgency en roept scholen en politici op het maatschappelijk debat op gang te brengen. Het Onderwijscafé is daartoe een eerste aanzet geweest. Na afloop werd er nog lang nagepraat.

Meer weten?
De AVS heeft de methode `Kind op de Gang!´© ontwikkeld om via een praktijksimulatie vorm te geven aan beleidsontwikkeling voor Passend onderwijs. Hiermee verkennen de deelnemers - de methode is gericht op leerkrachten - wat adaptief onderwijs kan zijn voor de eigen school en waar grenzen en ontwikkelmogelijkheden liggen. Daarmee wordt een aanzet gemaakt voor schoolbeleid voor zorgleerlingen. De regiegroep Passend onderwijs heeft onlangs - door het succes van dit instrument en doordat de leerkracht op deze manier nadrukkelijk betrokken wordt bij Passend onderwijs - besloten om een stimuleringsbudget vrij te maken voor scholen die `Kind op de Gang!´© komende schooljaar willen uitvoeren. Dit betekent dat enkele honderden scholen een forse korting kunnen krijgen op de uitvoering van de simulatie. Neem voor meer informatie over het inzetten van `Kind op de Gang!´© contact op met de AVS, , h.sieber@avs.nl  

Onderwijscafé
Het onderwijscafé is een nieuw initiatief van de AVS, PO-raad, VO-raad en VOS/ABB. Een paar keer per jaar gaan deze organisaties in het funderend onderwijs met politici, beleids- en opiniemakers en met vertegenwoordigers uit het veld in een politiek café met elkaar in gesprek en debat over onderwijsactualiteiten en een lange termijn thema, dat zowel primair als voorgezet onderwijs raakt.

Reacties
Robin Gerrits, journalist de Volkskrant
"Passend onderwijs is een zinvol, maar ingewikkeld onderwerp. Je moet er echt moeite voor doen om er vat op te krijgen. Gelukkig heb ik wel wat opgestoken van de specialisten in de zaal en het panel. Alleen heb ik niet een nieuwe visie of één duidelijke lijn gehoord. De politici waren als belangrijke speler niet aanwezig. Ze hoefden alleen maar de straat over te steken. Ik vind het niet erg, want dan hoor je nog meer `stokpaardjes´."

Henk Keesenberg, coördinator Passend onderwijs
"Zo´n bijeenkomst heb je nodig. Het is niet erg dat er geen harde conclusies zijn getrokken. Er moeten mensen zijn die zorgen voor draagvlak en het thema moet op de agenda blijven. Voor scholen is dit een belangrijk item. De leerkracht moet centraal staan, enthousiast blijven en er voor ieder kind `zijn´."

Gepubliceerd op: 16 juni 2008
Let op!
Dit artikel is meer dan vijf jaar geleden gepubliceerd en bevat wellicht incorrecte, onvolledige of ongeldige informatie.

Doelgroep(en)

Primair onderwijs

 

Deel dit artikel

Naar andere schooltijden, en dan? (Herziene versie september 2018)