Zie deze pagina Klik hier om meer te weten te komen
Waarom niet hier checken pillen-zonder-voorschrift.com
Home » Artikelen » ‘Een ontdekkingsreis naar jezelf en de ander’
Leergang op weg naar excellent schoolleiderschap

‘Een ontdekkingsreis naar jezelf en de ander’

Auteur: Winnie Lafeber
‘Hoe zorg je ervoor dat je je leiderschap zodanig ontwikkelt dat je anderen kunt inspireren, faciliteren en coachen?’ Dat is een van de vragen die centraal staan in de Leergang Op weg naar excellent leiderschap, die vanaf maart 2018 geleid wordt door (team)coach, trainer en organisatieontwikkelaar Patricia Aerts. Zij neemt het stokje over van AVS-adviseur Ruud de Sain.

Aerts, die al enkele jaren gastdocent is van de leergang voor onderwerpen als persoonlijk leiderschap, Spiral Dynamics en teamontwikkeling, legt haar ziel en zaligheid in de leergang die haar op het lijf geschreven lijkt. Met de oneliner ‘to live, love, learn en leave a legacy’ (Stephen Covey) draagt ze haar persoonlijke missie uit. “Blijf altijd leren! Als je andere mensen wilt begeleiden, moet je bereid zijn zelf in de spiegel te kijken. Als coach of leider is het de kunst om zo te faciliteren dat de ander in zijn leiderschap kan groeien. Mijn rol is een setting te creëren waarin je kunt leren door te doen, elkaar inspireert en ook elkaar die spiegel voorhoudt. Zodat we het potentieel van iedere leider en dat van de groep benutten.”


Ontdekkingsreis 
De leergang besteedt aandacht aan ieders eigen leiderschapsontwikkeling en aan gemeenschappelijke vragen van deelnemers. “Schoolleiders van nu kampen met vragen als: Hoe bouw ik aan een professionele organisatie? Hoe breng ik mijn team(s) effectief tot ontwikkeling? Welke waarden vormen mijn drijfveer en hoe herken ik die bij anderen? Hoe zorg ik ervoor dat leiderschap gedeeld wordt? Communiceer ik goed naar leraren en misschien moeten we minder werkoverleggen houden? En hoe houd ik mijn eigen balans in dit alles? Deze vragen vormen de basis van onze gezamenlijke ontdekkingsreis.”
Dat is volgens Aerts ook meteen de kracht van deze leergang: met elkaar antwoorden vinden op deze vragen. “Deelnemers zitten met dezelfde dilemma’s. Er is veel ruimte om met elkaar te zoeken naar wat werkt en van elkaar te leren. Samen vormen de deelnemers een bron van kennis en ervaring en daar sluiten we de werkvormen op aan. Het oefenen van het voeren van een teamgesprek heeft gelijk effect op de groep en de sfeer. Ook de opdrachten in tweetallen zijn erop gericht om samen positieve ontwikkelingen voor je eigen organisatie te ontdekken. De opdracht waarbij je een dag iets totaal anders doet dan anders is leerzaam voor jezelf, maar ook voor de collega die jij coacht; dit heeft direct effect in je organisatie.”

Drie leiderschapsontwikkelingen
Aerts voegt aan de leergang wel haar eigen ‘smaak en geur’ en ervaring als organisatie- en teamontwikkelaar aan toe. In haar 25-jarige werkervaring in diverse organisaties en sectoren ziet zij drie maatschappelijke leiderschapsontwikkelingen die ook van belang zijn voor onderwijsorganisaties. ”Ik zie ten eerste een leiderschapsontwikkeling van hiërarchisch naar gedeeld. Er komt meer eigenaarschap te liggen bij zowel leraren, leerlingen als ouders. Je ziet bijvoorbeeld dat ouders een grotere rol krijgen in de organisatie, meer betrokken worden en hun kennis, kwaliteit en ervaring inzetten voor de school. Ten tweede zie je een verschuiving van de nadruk op individuele naar teamontwikkeling. Samenwerken wordt een van de belangrijkste vaardigheden. Scholen investeren meer in het team en integreren en benutten ieders kwaliteiten voor de organisatie. Tot slot zie ik de noodzaak om snel op ontwikkelingen te reageren. Wat is aan de hand (context), wat is het doel en welke rol heb ik daarin te vervullen? Dat vraagt om continue ontwikkeling van de professional. Sta elke week even stil bij hoe het staat met de doelen én met het team, en stuur hier zo nodig direct op bij.”
Schoolleiders mogen volgens Aerts bewuster tijd inruimen voor het werken aan de organisatie in plaats van in de organisatie. “De schoolleider organiseert dat het werk goed gedaan kan worden en bouwt de professionele organisatie op. Je creëert het leren en ontdekt en verbindt kwaliteiten. Na afloop van de leergang hebben de deelnemers meer inzicht in moderne manieren van samenwerken, (persoonlijk) leiderschap en professioneel organiseren. Je zit als onderwijsleider steviger in het zadel en je hebt meer zicht op jouw manier van leider zijn. Deze leergang leert je dieper naar je eigen leiderschap te kijken. Je komt er anders uit dan je erin bent gegaan.”

Angelique Snoei-Baan, directeur van obs Delfshaven in Rotterdam, volgde de leergang in 2017: “Ik was op zoek naar verdieping na mijn schoolleiders-opleidingen. Deze inspirerende leergang raakt aan veel aspecten en heeft veel praktijkgerichte opdrachten. De ‘veranderdag’, waarin je een dag iets totaal anders doet dan normaal, is een vorm van zelfontdekkend leren. Bij het ‘boekend’ leren presenteren we in duo’s vakliteratuur aan de groep. Voor de afsluitende opdracht loop je een dag mee met een bestuurder uit een andere sector, zoals het bedrijfsleven. Wat mij opviel is dat de werkwijze in het bedrijfsleven, bijvoorbeeld bij veranderingstrajecten, op bepaalde punten niet veel anders is dan in het onderwijs. 
Onderwerpen als presenteren, merkdenken, verandermanagement en omgaan met de media hebben een duidelijke koppeling met de praktijk. Het gaat over vragen als: hoe kom ik over? En: hoe kan mijn school zich beter profileren? Je leert waardevrije en verdiepende vragen te stellen. Er is veel ruimte voor eigen inbreng (van casussen) en interactie. We blijven contact houden na de leergang, in de vorm van een inhoudelijke bijeenkomst en rondleiding bij een van de collega’s. 
In de praktijk merk ik dat het me nu lukt nog beter aansluiting te vinden bij mijn team en veranderingen stap voor stap door te voeren. Ik heb nieuwe bronnen gekregen om uit te putten en collega’s van diverse schooltypes erbij gekregen om mee te sparren. Ik ben beter toegerust. Daarom kan ik de leergang zeker aanraden aan andere schoolleiders.”

Wiel van Ginneken, directeur van vso de Stormvogel in Hoorn, volgde de leergang in 2017: “Als leidinggevende ondersteun en coach je, en bied je structuur. De leergang reikt de tools aan om vanuit alle invalshoeken je eigen rol onder de loep te nemen. Goede communicatie binnen de school en naar buiten toe en een juiste cultuur zijn essentieel. Je rol als schoolleider is ook inspireren, nadenken over hoe het anders kan en hoe je vaardigheden kunt stimuleren. Tijdens de leergang heb ik kennisgemaakt met andere werkvelden en andere scholen. Zo heb ik een dag meegelopen met de bestuurder van een grote landbouwcoöperatie. Ik zag bevlogen medewerkers met een grote mate van eigenaarschap. Hun recept? Een goede span of control en afdelingsleiders die hun personeel elke minuut van de dag stimuleren met hun goede voorbeeld. Een keer per jaar een beoordeling aan de hand van één A4-tje is dan genoeg. Ik wil op mijn school ook overbodige bureaucratie rondom bijvoorbeeld de gesprekkencyclus afschaffen.
Het is leerzaam andere deelnemers te bevragen, samen te werken bij opdrachten en oefeningen. De gastdocenten hebben een hoog deskundigheidsniveau en zijn zeer bevlogen. De theorie dient als basis om een goede vertaalslag naar de praktijk te maken.
Deze leergang is deels een bevestiging van het spoor waarop mijn team en ik zitten. Anderzijds heb ik ook aandachtspunten meegekregen waar ik mee verder kan en moet. Belangrijk is bijvoorbeeld om tijd te maken voor dialoog. De leergang sluit goed aan bij de fase van ontwikkeling waarin ik zelf zit.”

Doelgroep: ervaren schoolleiders met een hoog ambitieniveau
Startdatum: 8 maart 2018 (intakegesprekken in februari)
Thema’s Schoolleidersregister PO: ‘Persoonlijk leiderschap’, ‘Leidinggeven aan verandering’ en (deelthema) ‘Professionele leergemeenschap’ 
Meer informatie en aanmelden: www.avs.nl/cel/excellent  
Gepubliceerd op: 2 december 2017

AVS Centrum Educatief Leiderschap

Het AVS Centrum Educatief Leiderschap biedt een samenhangend, modern en actueel professionaliseringsaanbod voor elk niveau van leiderschap en ten aanzien van diverse thematiek (governance, organisatie- en leiderschapsontwikkeling, bedrijfsvoering, financiën, personeelsbeleid, communicatie, schoolomgeving en Passend onderwijs).

Meer informatie over ons aanbod

Verschenen in

Doelgroep(en)

Primair onderwijs

 

Deel dit artikel

Jaargids PO (2019-2020) (Met agenda en professionaliseringsaanbod)