Zie deze pagina Klik hier om meer te weten te komen
Waarom niet hier checken pillen-zonder-voorschrift.com
Home » Artikelen » Een beetje lef

Een beetje lef

Auteur: Joëlle Poortvliet

Ton Duif in gesprek met Henk Bosma
Waarom is het zo belangrijk voor een schoolleider om ondernemer te worden? Wat kan hem of haar daarbij helpen en wat staat in de weg? AVS-voorzitter Ton Duif onderwijsman in gesprek met Henk Bosma ondernemer (onder andere ex-topman van Pink Roccade) over ondernemerschap in het onderwijs.

Dat een schoolleider op zn minst een meer ondernemende houding aan moet nemen, is volgens Ton Duif geen wens, maar pure noodzaak. Hij wijst op de veranderende rol van de basisschool: de veelvoud aan maatschappelijke taken die richting het primair onderwijs wordt geschoven. "Een school kan tegenwoordig niet meer zeggen ik ben er alleen voor het onderwijs. De leerling leeft in verschillende werelden. Als het kind door de thuissituatie niet in balans is, kan het niet leren en moet je daar als school iets mee." Een ondernemende school gaat volgens Duif daarom naar buiten toe, zoekt verbindingen met de community. "Ik zeg niet dat het zo hoort. Een ondernemende school dóet het gewoon. Bovendien: als hij het niet doet, zijn andere organisaties die zich met het kind bezighouden hem voor en heb je als school geen zeggenschap meer."

Ruimte
Henk Bosma ziet meer zakelijke kansen. Ondernemende schoolleiders kunnen bijvoorbeeld hun huisvesting effi ciënter benutten, of ouders pleasen door ervoor te zorgen dat zaken als buiten- en tussenschoolse opvang goed geregeld zijn. "In marketingtermen heet dat een pluspunt. Net dat beetje extra doen." Bosma zet wel vraagtekens bij de hoeveelheid ruimte voor ondernemerschap in het onderwijs. Lumpsum verschaft een stuk bestedingsvrijheid, maar volgens hem zit een directeur nog redelijk klem tussen de eisen van zijn schoolbestuur en de regels die vanuit Den Haag worden opgelegd. Duif is het daar niet helemaal mee eens. "Mensen verschuilen zich vaak achter regeltjes om maar niet ondernemend te hoeven zijn. Een goede schoolleider creëert zijn eigen ruimte."

Volgens Duif luidt het ondernemersadagio: doe alles, maar overtreedt de regels niet, terwijl de ouderwetse schoolleider nog meer opereert vanuit de gedachte: waar zijn de regels? dan doe ik het zo. Wat dat betreft ziet hij verandering. Duif: "Sommige schoolleiders zijn al heel ondernemend en weten bijvoorbeeld heel goed bepaalde gelden aan te boren. Ook de ontwikkeling van brede scholen is vooral vanuit het po zelf geïnitieerd."

Tactieken
Ondernemerschap moet in het onderwijs een eigen plek krijgen. Een typische ondernemer wil groeien, winst maken, maar volgens Bosma zijn dat niet de juiste doelen voor een basisschool. "Mensen houden niet van een grote school. Het is de kunst om in elk geval de illusie te wekken dat je klein blijft." Ook Duif geeft aan het begrip winst een andere uitleg. "Je moet kijken vanuit het perspectief van de leerling. Het grootste goed is niet groter worden. De winst van ondernemerschap is dat uiteindelijk de kwaliteit van je onderwijs stijgt." Wel geloven beiden dat bepaalde tactieken uit het bedrijfsleven handig zijn voor de onderwijssector. Duif noemt onder andere het rendement van investeringen goed in de gaten houden. "Als je ergens extra menskracht op hebt ingezet, kijk dan ook na een tijdje of het iets extras oplevert, want anders is het pure verspilling. Bedrijven rekenen daar veel sneller mee af."

Focus
Bosma legt uit dat het in het bedrijfsleven redelijk normaal is om als ondernemer eerst met een aantal mensen te praten en uit die gesprekken te fi lteren: wat is mijn visie, wat is mijn missie? "Dat brengt je bij je doel. Vervolgens bedenk je een strategie om bij dat doel te komen en ga je die in kleine stapjes uitvoeren: het handboek soldaat van ondernemen. Alleen al vaststellen wat je wilt bereiken, kan voor een schoolleider heel handig zijn." Enthousiaste starters moeten volgens Bosma alleen niet teveel tegelijk aan willen pakken. Zijn devies: focus. "Als je vijf goede ideeën hebt, voer er dan een of twee uit, maar wel goed." Duif denkt aan de jonge schoolleider die soms al na een paar jaar opgebrand is. Duif: "Je moet je hand niet overspelen en het ondernemen gedoceerd en planmatig aanpakken. Een schoolleider kan nooit alles. Bedenk je daarom welke competenties je nodig hebt en bij wie je kan aankloppen voor ontbrekende zaken."

Verantwoording
Op het moment dat de school banden aangaat met andere organisaties in de buurt, maar ook in bestaande relaties met ouders, jeugdzorg en gemeente is verantwoording van belang. Duif pleit voor een systeem waarbij de school naar de Inspectie toe verantwoording afl egt over vakken als taal, rekenen en ict. Daar mag de subsidieverlener de school op afrekenen. Hoe de rest van het onderwijs en andere activiteiten worden ingevuld, bespreekt de schoolleider met stakeholders. "Transparantie is het toverwoord. Door internet is het veel gemakkelijker geworden om helder te zijn over je bezigheden en resultaten. Je kunt via de schoolwebsite op een eenvoudige manier mensen laten meekijken en je krijgt er een hoop voor terug, namelijk vertrouwen en medewerking. Ook Bosma ziet de voordelen. "Laat minstens eens per jaar weten dit heb ik gedaan en dit ben ik van plan. Mensen willen altijd graag meedoen met een onderneming die goed loopt.

Deken
Om als sector ondernemender te worden is een cultuuromslag vereist. Daar zijn Duif en Bosma het over eens. Bosma: "Of basisscholen ondernemender gaan worden hangt grotendeels af van de schoolleider. Van wat ik heb gezien van klanten in de onderwijssector heb ik daar niet voor honderd procent vertrouwen in. Je hebt mensen die bekwaam zijn, maar je hebt er ook met twee linkerhanden." Duif is optimistischer gestemd: "Ondernemen is vooruitkijken, investeren en beheersbare risicos nemen. De sector moet de oude, ambtelijke deken van zich afslaan en schoolleiders moeten voor zover nog niet aanwezig een beetje lef ontwikkelen. Ik denk dat zij de benodigde competenties zullen ontwikkelen, voordat ze in de positie komen waar het van ze gevraagd wordt."

 

Gepubliceerd op: 1 september 2007
Let op!
Dit artikel is meer dan vijf jaar geleden gepubliceerd en bevat wellicht incorrecte, onvolledige of ongeldige informatie.

Verschenen in

Thema's

Doelgroep(en)

Primair onderwijs

 

Deel dit artikel

Goed onderwijs, goede MR (8e herziene uitgave september 2019)