Zie deze pagina Klik hier om meer te weten te komen
Waarom niet hier checken pillen-zonder-voorschrift.com
Home » Artikelen » De leraar geeft alléén les
Event manager organiseert vieringen, sportdag en schoolreis

De leraar geeft alléén les

Auteur: Marijke Nijboer

Bart van der Ent, directeur van basisschool De Ontdekking in Didam, heeft de organisatie van zijn school zo geregeld dat leerkrachten hun handen vrij hebben om goed onderwijs te geven. Een ‘event manager’ organiseert bijvoorbeeld vieringen als Kerst, de sportdag, het schoolkamp en schoolreisje. Met een onorthodoxe aanpak, waarbij hij ook de schoolomgeving betrekt, probeert de schoolleider de werkdruk in het team te verminderen.

Het nieuwe pand van De Ontdekking in het Gelderse Didam is licht en ruim. De bassischool, ontstaan door de fusie van twee katholieke voorgangers, heeft hier lang op moeten wachten maar prijst zich nu gelukkig. Trots leidt directeur Bart van der Ent rond. De veertien klassen zijn in clusters gegroepeerd rond leerpleinen. In zijn werkkamer heeft de directeur het gedachtengoed van de school samengevat op een paar gekleurde vellen papier aan de muur. De kernwaarden (rust, structuur, warmte, gezondheid) en de vijf aandachtspunten: kleuters en handelingsgericht werken, rekenen en techniek, taal/ lezen/spelling, talentontwikkeling en burgerschap. Elke leerkracht zit in één van deze onderwijskundige werkgroepen en draagt bij aan het werkplan voor dit aandachtsgebied. De leerkrachten hebben daarnaast geen andere taken: ze kunnen zich helemaal concentreren op het lesgeven.

Avondvierdaagse
De kerstviering en het schoolkamp, de sportdag, Sinterklaasviering, avondvierdaagse, schoolreis… Vaak zitten leerkrachten in tal van commissies die deze extra taken op zich nemen. Van der Ent broedde op een manier om zijn team helemaal te vrijwaren van dit soort extra activiteiten. Ineens schoot hem te binnen dat hij een praktische en creatieve organisator in huis had: Marieke Vierwind, werkzaam bij de kinderopvang die juist bij de school was ingetrokken. Zij viel op met sprankelende ideeën, die ze voortvarend uitvoerde. Vierwind is nu één dag per week actief als event manager. Zij bedenkt een aantrekkelijke opzet voor al die extra curriculaire activiteiten en bespreekt deze kort met het team. De leerkrachten kunnen input leveren, maar vervolgens voert Marieke de plannen samen met de oudervereniging uit. “Ouders vinden die activiteiten leuk en zijn er graag bij betrokken”, zegt Fanny van Uden, leerkracht van groep 6. “En de event manager geeft mij rust.”

Vakleerkrachten
De school doet nog meer om leerkrachten te vrijwaren van extra taken. Zo worden ook de creatieve lessen uitbesteed. Vakkrachten geven bewegingsonderwijs, muziek en dans. Hoe betaalt de school al deze hulp van buiten? Van der Ent: “Voorheen hadden we een tweekoppige directie, bestaande uit een directeur en een unitleider. Gezien de keuzes die we wilden maken en het stadium van ontwikkeling waar de school in zit, hebben we dit teruggebracht naar een eenkoppige directie.” De gemeente betaalt de vakleerkracht bewegingsonderwijs en de muziekdocent, en het eigen bestuur – SPO De Liemers – betaalt de dansdocent. Een ouder is vrijwillig actief op de school als kunstenares. Verder weet de directeur hier en daar geld los te weken. “Als je een goed verhaal hebt en een duidelijk doel, zit er aan alle kanten rek.”

Stoornissen
Ook op het terrein van Passend onderwijs waakt Van der Ent ervoor dat zijn leerkrachten niet te veel worden weggetrokken van het lesgeven. Onder de 347 leerlingen bevinden zich achttien nationaliteiten. In de onderbouw ziet de school steeds vaker kinderen met ADHD, ODD en autisme-spectrumstoornissen (ASS). Van der Ent: “Als school moeten wij allereerst onderwijs bieden. Het Centrum voor Jeugd en Gezin heeft officieel de regierol over de zorg, maar dat komt nog niet helemaal uit de verf. Het gevolg is dat wij soms tegen een muur oplopen.” Wanneer dat gebeurt, probeert hij zijn leerkrachten zoveel mogelijk af te schermen. Toen er bijvoorbeeld signalen binnenkwamen dat een van de leerlingen thuis mogelijk werd geslagen, ging de ib’er met de ouders praten. Daarbij had zij graag iemand vanuit de zorg meegenomen, maar dat bleek moeilijk te regelen. Van der Ent heeft hierover gesproken met de onderwijsinspecteur, die dit knelpunt gaat aansnijden binnen de inspectie. Tegelijkertijd wil hij zijn team beter toerusten voor het omgaan met leer- en gedragsstoornissen. “Mensen voelen zich hier onvoldoende tegen opgewassen, dat levert druk op.” Mede door de inzet van Van der Ent biedt SPO De Liemers haar 330 leerkrachten nu introductieworkshops over ADHD, ODD, ASS en de verschillende leerstijlen van jongens en meisjes. Na deze introductie gaat elke leerkracht zich met behulp van modules drie jaar lang verder verdiepen in een of meer van deze onderwerpen. Dat wordt bekostigd met geld vanuit de cao: deze stelt voor elke fte 500 euro beschikbaar voor nascholing.

Meivakantie
Nog een bijzondere maatregel: elke leerkracht levert een week van de meivakantie in. Van der Ent: “Met de nieuwe cao in de hand hebben we andere afspraken gemaakt over de werktijden. Het onderscheid in leerkracht- en leerlingvakanties kun je op diverse manieren in de praktijk brengen. Wij hebben samen de keuze gemaakt om de twee weken durende meivakantie terug te brengen naar een week. De week die overbleef hebben we gesplitst in vijf losse werkdagen, die om de acht weken worden ingepland als studiedag. De kinderen zijn dan vrij en de leerkrachten op school.” Op deze dagen zetten de leerkrachten samen met de ib’er groepsplannen op en wordt er geëvalueerd en gediagnosticeerd. Dat inleveren van vakantiedagen was zó voor elkaar en de MR ging meteen akkoord, zegt Van der Ent. Leerkracht Fanny van Uden bevestigt dat. “Het evalueren, rapporten schrijven en maken van groepsplannen geeft zoveel druk; daar ben ik avonden en weekenden mee bezig. Je levert dagen in, maar krijgt ze op een ander moment weer terug. Dit geeft mij meer rust.” Over het discutabele idee van het ministerie om de meivakantie mogelijk verplicht op twee weken te stellen, maakt directeur Van der Ent zich vooralsnog niet te veel zorgen. “Mocht dit ooit gebeuren, dan ga ik samen met het team bekijken hoe we met de veranderende situatie om kunnen gaan. Uitgangspunt blijft dat we de werkdruk van leerkrachten in deze complexe tijd structureel verminderen.” Verder wordt er zo min mogelijk vergaderd op De Ontdekking. Een keer per maand is er een teamvergadering. Daarnaast vergaderen de collega’s per leerplein maandelijks een keer over het onderwijsprogramma voor die komende maand. Van der Ent is lovend over de nieuwe cao, maar hij vindt dat de 40-urige werkweek niet te strikt moet worden toegepast. “De cao is gericht op het faciliteren van leerkrachten, die in een steeds complexere situatie moeten werken. Als je die veertig uur te letterlijk neemt, creëer je een machinecultuur. Misschien werkt een leerkracht het ene jaar, met een complexe klas, 43 uur per week en het andere jaar veel minder uren. De echte vraag is hoe je een leerkracht goed faciliteert voor z’n taak.”

Inzet buurt
Bij het werken aan burgerschap vindt de school partners in de werkgroep Wenswijk: een werkgroep van ouderen uit de buurt, het cultuurplatform, de gemeente, kinderopvang en school. Onder regie van een door de gemeente betaalde projectleider is er elke maand een activiteit met ouderen, schoolkinderen en kinderen van 0 tot 4 jaar. Ouderen maken bijvoorbeeld eenvoudige, scheikundige proefjes voor kinderen en groep 6 interviewt ouderen over de Tweede Wereldoorlog, of ouderen ontbijten op school met de kinderen en lezen hen voor. “We vinden het belangrijk dat kinderen een relatie hebben met andere wijkbewoners, dat zorgt voor respect”, zegt Van der Ent. “Leerlingen kennen de wijk en voelen zich veilig op straat.” Op de planning staan activiteiten met verstandelijk beperkten. “En onze school staat open voor vluchtelingenkinderen. Dat hebben we tijdig besproken met de ouders en die staan hier ook helemaal achter.”

Valkuil
En zo ontstaat er een opmerkelijke situatie: een school die zindert van de activiteiten, terwijl de leerkrachten zich concentreren op het lesgeven. Hoe zorgt je ervoor dat die activiteiten niet alle kanten uitschieten? Door daar telkens één leerkracht bij te betrekken, zegt de directeur. Zo heeft één leerkracht van de onderwijskundige werkgroep Burgerschap als (enige) niet-onderwijstaak de betrokkenheid bij de Wenswijk: zij waakt ervoor dat de activiteiten in lijn zijn met het beleid van de school. Een ander mogelijke valkuil is gemakzucht. Als je alleen maar les hoeft te geven kun je daar iets heel moois van maken, maar je zou ook kunnen verslappen. Door middel van collegiale klassenconsultaties en klassenbezoeken houdt de directie vinger aan de pols. Met de inzet zit het wel goed, zegt leerkracht Fanny van Uden: “Wij maken het onderwijs samen en zorgen er als team voor dat de school loopt. Daardoor voel je je verantwoordelijker.” _

Tijdens het AVS-congres op 18 maart 2016 gaat de workshop ‘Grip op werkdruk’ (nr. 32) in op een stappenplan om werkdruk in kaart te brengen en aan te pakken. Het Arbeidsmarktplatform PO voert in samenwerking met TNO pilots uit op scholen om dit stappenplan specifiek te maken en werkdruk te verminderen. www.avs.nl/congres2016

Gepubliceerd op: 10 januari 2016

Verschenen in

Doelgroep(en)

Primair onderwijs

 

Deel dit artikel

Op naar een integrale aanpak (Ontschotting in het sociale domein)