Zie deze pagina Klik hier om meer te weten te komen
Waarom niet hier checken pillen-zonder-voorschrift.com
Home » Artikelen » Debat Cultureel Kapitaal Live: cultuur van en voor iedereen, maar hoe?

Debat Cultureel Kapitaal Live: cultuur van en voor iedereen, maar hoe?

Auteur: Winnie Lafeber

Het is geen vraag meer óf cultuureducatie er toe doet, maar wel hóe dit onderdeel wordt van onderwijs en opvoeding in de school. Dit was de kernboodschap van het debat Cultureel Kapitaal Live dat op 2 november ’s avonds plaatsvond in de Oude Zaal van de Tweede Kamer in Den Haag. AVS-voorzitter Petra van Haren riep, als een van de panelleden uit de praktijk, politiek en cultuur op om vooral ook met de schoolleiders in gesprek te gaan.

“Schoolleiders zijn cruciaal: als een schoolleider cultuureducatie niet belangrijk vindt of agendeert, is het moeilijk om in de school dit geïntegreerd en serieus weg te zetten”, aldus Van Haren. Bij schoolleiders begint het draagvlak voor cultuuronderwijs. “De schoolleider is ook een belangrijke schakel bij keuzes die gemaakt worden voor het faciliteren of opnemen van cultuureducatie in het taak-functiebeleid van de school.” Op het debat, dat onder leiding stond van radio- en tv-presentator Martijn de Greve, waren naast panelleden uit de praktijk ook panelleden uit de landelijke politiek (VVD, PvdA, CDA en D66) aanwezig.
Minister Bussemaker opende het debat met de hoop dat haar inspanningen voor cultuuronderwijs worden voortgezet door een volgend kabinet: “We zijn een eind op weg om cultuur in de kern van het onderwijs te krijgen, maar het is nog niet af.” Al vanaf 2004 stimuleert OCW cultuuronderwijs. “Onderwijs gaat over meer dan taal en rekenen. Cultuureducatie is dan ook een onlosmakelijk onderdeel van de brede vormende opdracht van het onderwijs”, schrijft Bussemaker In de Uitgangspuntenbrief voor de periode 2017-2020. Ronald Kox van het Landelijk Kennisinstituut cultuureducatie en amateurkunst (LKCA) stelt: “Wat kinderen nu op basisscholen meekrijgen aan culturele en creatieve kennis, vorming en vaardigheden verschilt van school tot school, en het hangt van toeval af hoeveel. Dit terwijl de 21e eeuwse arbeidsmarkt meer en andere eisen stelt aan bijvoorbeeld sociale, culturele, creatieve en mediavaardigheden van werkenden.” De Kamerleden erkenden wel dat er regionale verschillen zijn in het aanbod. De vraag of en hoe dat anders moet, is een onderwerp waarover rijk, provincies en gemeenten de komende tijd zich moeten buigen.

Stimuleringsmaatregelingen
Al een aantal jaren werken de drie overheden, onderwijs en het culturele veld aan structureel, kwalitatief cultuuronderwijs voor ieder kind. Op Prinsjesdag maakte het kabinet bovendien bekend dat zij extra geld uitgeeft voor cultuureducatie in het vmbo en muziekonderwijs. Daarnaast zet OCW het programma Cultuureducatie met Kwaliteit in de periode 2017-2020 voort. En komende week komt tegelijk met de kamerbrief van minister Bussemaker het kader Basis voor Cultuureducatie uit dat dient ‘als gemeenschappelijk houvast voor samenhangend, weloverwogen beleid dat niet alleen het onderwijs maar ook het lokale voorzieningenniveau beslaat’. Dit alles in een samenspel van overheid-onderwijs-culturele sector. Dragen deze stimuleringsmaatregelen bij aan een stevige positie van cultuur in het onderwijs van de 21e eeuw? Is er hiermee voldoende basis om een einde te maken aan de lokale verschillen in de mate waarin de binnenschoolse cultuureducatie tot uitvoering wordt gebracht, en in het lokale voorzieningenniveau voor de buitenschoolse cultuureducatie? (zie Uitgangspuntennotitie) Discussieleider De Greve vraagt de panelleden uit de praktijk: Wat zien jullie terug van dit beleid?
 
“De school heeft een belangrijke functie in het ontsluiten van cultuur en het bevorderen van een open houding”, aldus Van Haren, die het belang van de autonomie van het onderwijs aangeeft. In het debat kwam ook naar voren dat kunst kan ondersteunen bij begripsvorming voor taal, lezen en rekenen. Denk hierbij aan perspectieven, kleur, maten en taalgebruik. Ook liggen er kansen op gebied van een digitaal portfolio (bijvoorbeeld vorderingen van een geleerd dansje filmen) en het benutten van talenten, ook van nieuwkomers. “Jongeren en Nederlanders met een immigratieachtergrond vinden andere en nieuwe vormen van kunst en cultuur belangrijk. Daar moeten we als scholen en maatschappij op inhaken”, aldus Van Haren.
Ook wordt het belang van samenwerking tussen scholen en cultuurinstellingen en het vormen van regionale netwerken onderstreept. Eveneens biedt de curriculumontwikkeling 2032 veel ruimte voor scholen om een eigen visie, keuzes en ambities te formuleren.
 
Dat cultuur voor iedereen bereikbaar zou moeten zijn, ook buiten school, waren de aanwezigen het wel over eens. Maar politiek en cultuur leken tijdens het debat naar elkaar te kijken voor het antwoord op de vraag: ‘hoe?’ Sanne Scholten, directeur van LKCA, concludeerde na afloop dat er genoeg voer voor verdere discussie is.

WP_20161102_18_56_25_Pro.jpg WP_20161102_19_04_17_Pro.jpg WP_20161102_19_44_58_Pro.jpg
 

AVS-peiling cultuureducatie
De AVS deed in het voorjaar van 2016 een peiling onder haar leden. Daaruit bleek dat schoolleiders massaal aangeven cultuureducatie belangrijk te vinden, maar dat er nog een weg te gaan is om het goed te verankeren in het onderwijs. Ook blijkt dat schoolleiders het begrip cultuureducatie divers inkleuren, van een smalle interpretatie tot een zeer brede. Enkele conclusies uit deze peiling:

  • Op 34 procent van de scholen is cultuureducatie vastgelegd in een aparte leerlijn;
  • Op bijna de helft van de scholen is cultuureducatie onderdeel van andere vakgebieden en niet expliciet beschreven;
  • Op 80 procent van de scholen is een cultuurcoördinator aanwezig;
  • Meer dan de helft van de schoolleiders geeft aan dat zij zelf verantwoordelijk zijn voor cultuureducatie;
  • Op bijna 50 procent van de scholen is er naast de lumpsum (11,50 euro per leerling per jaar) sprake van extra middelen voor cultuureducatie, vooral van gemeenten en provincies.

 
Denktank
De AVS heeft het initiatief genomen een denktank te vormen gericht op het versterken, positioneren en ondersteunen van de ontwikkeling van cultuuronderwijs in de sector funderend onderwijs. Scholen geven aan dat er meer ruimte moet zijn voor persoonsvorming, wat ook aansluit bij Onderwijs2032. Vakken als beweging en expressie, sport, kunst en cultuur zijn hierbij van groot belang. Cultuureducatie kan hierbij een bepalende rol spelen.

 

 

Downloads en links
Gepubliceerd op: 4 november 2016

Doelgroep(en)

Primair onderwijs, Voortgezet onderwijs

 

Deel dit artikel

Jaargids PO (2018-2019) (Met agenda en professionaliseringsaanbod)