Zie deze pagina Klik hier om meer te weten te komen
Waarom niet hier checken pillen-zonder-voorschrift.com
Home » Artikelen » ‘Bestuurders vergeten soms dat ze ook werknemer zijn’
Belangenbehartiging AVS

‘Bestuurders vergeten soms dat ze ook werknemer zijn’

Auteur: Jaan van Aken

De AVS is er voor de (individuele) belangenbehartiging van alle leidinggevenden in het funderend onderwijs (po en vo). Dus óók voor bestuurders en bovenschools directeuren vanuit hun rol als werknemer van het bestuur of de Raad van Toezicht (RvT). Zo kreeg een algemeen directeur juridische bijstand van de AVS toen haar bestuur volkomen onverwacht een ontslagprocedure begon en vroeg een bestuursvoorzitter advies over een onder druk staande relatie met de Raad van Toezicht. “Dan blijkt dat je de AVS gewoon nodig hebt.”

De AVS biedt leden (juridisch) advies op rechtspositioneel gebied of naar aanleiding van een niet-arbeidsrechtelijke klacht vanwege bijvoorbeeld ongewenste intimiteiten. Schoolleiders kunnen zowel vanuit hun rol als werkgever als die van werknemer contact opnemen, maar veel bestuurders zijn niet op de hoogte dat deze dienstverlening ook voor hen als werknemer geldt én belangrijk is (in hun rol als werkgever kunnen ze terecht bij de PO-Raad). “Bestuurders vergeten soms dat ze naast hun verantwoordelijkheid in de werkgeversrol ook persoonlijk als werknemer in dienst zijn van het bevoegd gezag”, bemerkt AVS-voorzitter Petra van Haren, die tot voor kort zelf ook schoolbestuurder was.
Stel, de Raad van Toezicht (RvT) oordeelt dat een bestuurder incompetent is omdat er financiële problemen zijn, er wantrouwen in de organisatie heerst of omdat scholen slecht presteren. “De afgelopen tijd is het met de regelmaat van de klok voorgekomen dat bestuurders van de ene op de andere dag als onvoldoende zijn gekwalificeerd”, illustreert van Haren. “Zo’n beoordeling kan leiden tot ontslag en bestuurders komen dan als werknemer bij de AVS voor ondersteuning.” Juristen staan deze leden dan bij om een oplossing te vinden of om op de juiste manier afscheid te nemen van een werkgever.

Managementwijziging
In de zaak van Annemieke van Deursen* behartigde de AVS haar belangen als werknemer van een scholenstichting. Er was een managementwijziging aanstaande en zij wilde graag doorstromen van algemeen directeur naar CvB-voorzitter. “Dat was me ook toegezegd door de voorzitter van het bestuur.” Tot dezelfde voorzitter op een achternamiddag onverwachts meedeelde dat het bestuur haar toch niet ging benoemen tot collegevoorzitter. “Zij zagen bovendien geen enkele rol voor mij weggelegd in de organisatie. Ik was volledig verbijsterd. Tot dat moment waren er nooit negatieve signalen geweest.”
Na dit gesprek belde Van Deursen direct de AVS Helpdesk. “Er is een dossier aangemaakt en het contact is steeds intensiever geworden.” Het bestuur zette namelijk een ontslagprocedure in gang. “Daarmee werd het een rechtspositionele zaak en dan blijkt dat je de AVS gewoon nodig hebt. Ik had vanuit mijn bestuurdersrol veel ervaring met rechtspositionele kwesties, maar het is heel wat anders als het plotseling jezelf betreft.”
Er volgden procedures bij bezwaarcommissies. Die oordeelden dat er veel fouten zijn gemaakt en dat de situatie volledig aan het bestuur te wijten viel. “Pas daarna was het bestuur bereid tot een vaststellingsovereenkomst en vertrekregeling waar ik tevreden mee was. De AVS-jurist adviseerde me keurig, zorgde voor een juridische toetsing en het correct volgen van procedures binnen de termijnen. Ik heb zeer goede steun ontvangen.” Bij een arbeidsconflict met een RvT kan een bestuurder op dezelfde manier steun van de AVS verwachten.
Ook bij niet arbeidsrechtelijke zaken kan een bestuurder of schoolleider op non-actief gesteld worden, vertelt Van Haren. “Iemand kan buiten zijn boekje zijn gegaan naar personeelsleden of kinderen. Of er is bijvoorbeeld sprake van financiële fraude.” Als zowel een schoolleider als bestuurder zich voor bijstand melden ten behoeve van dezelfde casus, bijvoorbeeld bij een klacht over seksuele intimidatie, dan begeleidt een AVS-jurist de ene partij en schakelt de schoolleidersvereniging een externe jurist in voor de andere.

Toezicht op afstand
Daarnaast is er de AVS Helpdesk voor vragen en advies. “Als je lid bent van de AVS bel of mail je de helpdesk, waar een ongelooflijke hoeveelheid kennis aanwezig is”, zegt Van Haren. Denk aan vragen als: geldt de jaartaak ook voor directieleden, moet ik het gebouwenbeheer op mijn school op me nemen en wat betekent een negatieve beoordeling voor mij of kan ik bij een positieve om een hogere beloning vragen? Ook Hans Kessels*, bestuursvoorzitter van een groot schoolbestuur in Noord-Nederland, belde de helpdesk voor advies. Hij liep er tegenaan dat de Raad van Toezicht een dwingende bestuurlijke rol op zich nam, in plaats van op afstand toezicht te houden. De raad, die grotendeels uit ouders bestaat, wilde invloed op het personeelsbeleid door te bepalen welke leraren moesten vertrekken in verband met krimp. “Ze dachten te weten welke leraren niet goed genoeg waren, omdat hun kind daar in de klas zat. Ik heb ze voorgehouden dat een RvT daar niet over gaat. En dat je mensen in het onderwijs bovendien niet zomaar kunt ontslaan.” Ook verwachtte de RvT dat de school flink zou groeien, terwijl de hele regio met minder geboortes kampte. Kessels merkte vervolgens dat de raad in de rol van werkgever kroop en hem afrekende op deze zaken. “Werkelijke groei in een krimpsituatie is irreëel. De rol van toezichthouder combineren met die van ‘sparringpartner’ én werkgever is lastig uit elkaar te houden voor de leden van de RvT, die soms ook nog (ex-)ouders zijn.”

Kessels belde de AVS Helpdesk. Het advies luidde in gesprek te gaan met de RvT, de regie te nemen en de rollen van bestuurder en toezichthouder te bespreken. “Ik heb aangegeven dat we allemaal dezelfde belangen hebben en dat ik daarover graag van gedachten wil wisselen. Er zijn afspraken gemaakt om de rollen duidelijk te houden en we zijn nu op de goede weg”, vindt hij. Kessels kent zeker vijf collega-bestuurders die last hebben van toezichthouders die de verkeerde pet opzetten. “Het is goed dat er toezicht is, maar je kunt het slecht treffen met een raad die de toezichthoudende rol onjuist interpreteert en invult.”

Specialist
Vanwege het advies en de (juridische) bijstand van de AVS is een lidmaatschap voor bestuurders in hun rol van werknemer van belang, stelt AVS-voorzitter Van Haren. “We doen dat al heel wat jaren en dat is onze kracht.” Daarbij vertegenwoordigt de AVS een groot deel van het onderwijsveld in de collectieve belangenbehartiging. “Via commissies en de ledenraad luisteren we naar het onderwijsveld en dat nemen we mee naar het ministerie van Onderwijs, de caoonderhandelingstafel en andere overlegtafels, waar we de stem van alle leidinggevenden in het funderend onderwijs vertegenwoordigen.” Er zitten voordelen aan een lidmaatschap boven een rechtsbijstandsverzekering. “We zijn specialist op het gebied van onderwijszaken en bovendien biedt de AVS leidinggevenden ook ondersteuning bij hun persoonlijke ontwikkeling. We begeleiden hen bij het vinden van de juiste opleiding en het inrichten van (inter)nationale netwerken om kennis en good practices uit te wisselen.”

*Namen zijn gefingeerd.

Gepubliceerd op: 6 oktober 2014
Let op!
Dit artikel is meer dan vijf jaar geleden gepubliceerd en bevat wellicht incorrecte, onvolledige of ongeldige informatie.
Neem contact op met de AVS Helpdesk

Vermeld altijd uw lidmaatschapsnummer als u contact opneemt met de Helpdesk.

Leden van de AVS kunnen de Helpdesk bellen met uiteenlopende vragen over vakgerelateerde zaken. Iedere maand wordt één vraag beantwoord in Kader Primair.

Bereikbaarheid
De Helpdesk van de AVS is op de volgende dagen en tijdstippen bereikbaar voor leden:

Maandag:
13.00 - 16.30 uur.
Dinsdag tot en met vrijdag:
9.30 - 12.30 uur en 13.00 - 16.30 uur.

Telefoon: 030-2361010 of helpdesk@avs.nl

Verschenen in

Thema's

Doelgroep(en)

Primair onderwijs

 

Deel dit artikel

Goed onderwijs, goede MR (8e herziene uitgave september 2019)