Kort geleden verscheen van de werkgroep onder leiding van Rinnooy Kan een prikkelende brochure met als titel: “onderwijs kan zoveel slimmer”. De werkgroep is voortgekomen uit de adviesgroep “Leerkracht’ . Er staan veel lezenswaardige zaken in de brochure. Het gaat dan vooral om de verhoging van de productiviteit van het onderwijs in het licht van de uitdagingen waar we voor staan. Uitdrukkelijk stelt de werkgroep dat de brochure vooral is bedoeld als aanzet voor een dialoog. Als je dat wilt moet je ook prikkelend zijn, anders valt er niets te ‘dialogen’.  Naast veel opmerkelijke uitspraken vallen twee zaken uitdrukkelijk op: er ontbreekt een grondige analyse hoe onderwijs zich de komende jaren zal /zou/moeten ontwikkelen en er worden angstaanjagende uitspraken gedaan over ranking van scholen op het gebied van leeropbrengsten.

De analyse is erg arbeidsmarkt georiënteerd, geleid door de zorg om het leraren tekort. Maar het tekort aan leraren zullen en kunnen we niet oplossen, hooguit mitigeren,  binnen het huidige bestel en rekening houdend met de ontwikkelingen op de arbeidsmarkt. We zullen onderwijs daarom ook echt anders moeten gaan organiseren, geen woord hierover in de brochure. Geen woord over leerkracht differentiatie, meer MBO’ers voor de eenvoudige taken naast hogeren beter  opgeleide professionals. Onderwijs  aan kinderen wordt vooral bekeken  vanuit het oogmerk van markt productie. De termen  ‘meten, standaardiseren, begin – en eindtoetsen, en inspectie’ komen dan ook veel voor. Inspectie zou sterren moeten uitdelen aan scholen zodat ouders meteen weten hoe goed de school is. Dat deze systemen perverse bijwerkingen hebben is bekend. Op dit moment vindt en Engeland een staking plaats van scholen tegen het massale toetscircus dat het onderwijs al jaren belaagt en corrumpeert,  aangewakkerd en gestuurd door de overheid. Laten we vooral blijven praten hoe het beter kan. Daarvoor is deze brochure zeer geschikt; al is het maar omdat er, naast veel goede suggesties,  uitgangspunten in staan die we zeker niet zouden moeten willen volgen.