Ontwikkel een referentiekader cultuureducatie, bevorder de deskundigheid op school en stel de culturele infrastructuur meer in dienst van de scholen. Zo krijgen scholen de touwtjes in handen bij het onderwijzen van kunst en cultuur. Volgens de Onderwijsraad en de Raad voor Cultuur zijn dit noodzakelijke maatregelen die ervoor moeten zorgen dat cultuureducatie in het hart van het primair onderwijs terechtkomt. Hun gezamenlijke advies ‘Cultuureducatie: leren, creëren, inspireren!’ is vandaag verschenen. AVS-voorzitter Ton Duif vindt het een sympathiek voorstel, maar voorziet een extra aanslag op de werkdruk, tenzij de noodzakelijke investeringen in geld en menskracht voorhanden zijn.

Cultuureducatie heeft vaak een marginale plek in het curriculum van het basisonderwijs, constateren de raden. Het aantal vakleerkrachten is teruggelopen van 66 procent in 1988 naar 19 procent in 2009. Scholen ervaren belemmeringen door een gebrek aan tijd en geld, men mist inhoudelijke handvatten en veel leraren voelen zich niet deskundig genoeg. Bovendien heeft een versnipperde culturele infrastructuur ertoe geleid dat scholen geen regie voeren over cultuureducatie en de bijbehorende kerndoelen. De raden vinden het belangrijk dat dit wel gaat gebeuren, óók met het oog op kinderen die dit van huis uit niet meekrijgen.
 
Referentiekader
Om scholen meer grip te geven op de inhoud stellen de raden voor een referentiekader cultuureducatie te ontwikkelen: een heldere uitwerking van de kerndoelen rondom kunstzinnige oriëntatie. Dit referentiekader, dat scholen naar eigen inzicht kunnen gebruiken, biedt een overzicht van de doorgaande lijn met betrekking tot kennis, vaardigheden en attituden die alle leerlingen nodig hebben voor hun culturele ontwikkeling. Het laat bovendien zien dat cultuureducatie onlosmakelijk verbonden is met andere vakken. Voor onder meer de pabo’s biedt het handvatten waarmee men aankomende leraren kan  voorbereiden op het geven van cultuureducatie.
 Ook zou elke school volgens de raden over voldoende deskundigheid moeten beschikken om cultuureducatie inhoudelijk vorm te kunnen geven, passend bij de visie en het personeelsbeleid van de school. Het benutten van de talenten en passie van het onderwijzend personeel is daarbij van belang, net als  deskundigheidsbevordering bij zowel zittende als aankomende leraren.
Tot slot kunnen culturele instellingen in samenwerking met andere instellingen en scholen tot een aanbod komen dat beter aansluit bij de behoeften van het onderwijs, aldus de raden. Bijvoorbeeld door netwerken van leraren, educatief medewerkers van culturele instellingen en (lokale of regionale) ondersteuners op te zetten en te onderhouden. Het Landelijk Kennisinstituut voor Cultuureducatie en Amateurkunst i.o. zou de gaten in de regionale ondersteuning kunnen signaleren en opvullen, en expertise bieden op onderwijskundig, vakdidactisch en vakinhoudelijk gebied.  

Overbelast
AVS-voorzitter Ton Duif vindt het advies van de Onderwijsraad e.a. ‘erg sympathiek’, maar het voorstel zou wat hem betreft ook voor bijvoorbeeld sport en bewegen mogen gelden. Duif: “Vakleerkrachten zijn in het po geheel wegbezuinigd in de jaren 80 en 90. Het programma van de scholen is overbelast en er is te weinig onderwijstijd om aan alle gerechtvaardigde wensen tegemoet te komen. Brede scholen en verlengde schooldagen (dagarrangementen) zouden perspectief kunnen bieden, maar dat kost geld. Als scholen - en dus schoolleiders - dit moeten oppakken is dat wéér een extra aanslag op de werkdruk. Ik ben kortom erg vóór, mits ook de noodzakelijke investeringen in geld en menskracht voorhanden zijn.”

Meer informatie: www.onderwijsraad.nl