Home » Artikelen » Een derde basisscholen geeft enkelvoudige schooladviezen

Een derde basisscholen geeft enkelvoudige schooladviezen

Op 30 procent  van de basisscholen worden uitsluitend enkelvoudige schooladviezen gegeven. Dat blijkt uit de peiling die de Algemene Vereniging Schoolleiders begin deze week heeft gehouden onder 510 basisscholen. Ruim de helft van de scholen die uitsluitend enkelvoudige schooladviezen geven doet dat op verzoek van het voortgezet onderwijs en nog eens 19 procent op basis van een plaatsingswijzer. In driekwart van de gevallen is er dus geen vrijheid voor de basisschool tot het geven van een meervoudig advies als zij dit wenselijk zouden vinden.  “Schokkend”, zegt AVS-voorzitter Petra van Haren.

Afgelopen jaar bleek dat op veel plekken het schooladvies werd ingekleurd doordat scholen voor voortgezet onderwijs de toetsen uit eerdere leerjaren gingen opvragen om van daaruit toch nog een eigen afweging voor plaatsing te maken. Bijvoorbeeld in Friesland wordt een plaatsingswijzer gehanteerd door het vo die is gebaseerd op de toetsresultaten van groep 6 tot en met 8. Scholen die hiervan afwijken kunnen problemen met plaatsing verwachten. Van Haren: “Toetsen die bedoeld zijn om het leerproces in de scholen te ondersteunen werden daarmee ineens gebombardeerd tot selectiemiddel. Een onaanvaardbare situatie.” Gelukkig is er recent een motie van D66-Kamerlid Paul van Meenen aangenomen waarin het scholen voor voortgezet onderwijs wordt verboden de op de basisschool afgenomen toetsen op te vragen. Dit staat haaks op afspraken die in een aantal plaatsingswijzers zijn opgenomen, zo blijkt uit de AVS-peiling. Op een flink aantal plekken zijn afspraken gemaakt tussen het primair en voortgezet onderwijs  waarin de verplichting wordt aangegaan om toetsgegevens of enkelvoudige schooladviezen aan te leveren. De AVS vind dit een ontoelaatbare praktijk. Er wordt in de peiling zelfs melding gemaakt van een vo-school die de aanmelding niet in behandeling neemt voordat de toetsgegevens uit het leerlingvolgsysteem of de NIO zijn afgegeven.
De wetgeving is helder en het is aan de basisschool om te bepalen hoe zij hun leerlingen willen adviseren. De schoolleider is eindverantwoordelijk voor deze adviezen. “Regionale afspraken kunnen nooit bedoeld zijn om de autonomie van de basisschool in te perken, ook niet als men hierbij de motivatie geeft dat het in het belang van de leerling zou zijn om het anders af te spreken.” Ook SP-kamerlid Tjitske Siderius deelt deze mening en wil daarom dat de afspraak om uitsluitend enkelvoudige schooladviezen af te geven niet meer wordt opgenomen in de plaatsingswijzers.

De AVS vindt het zorgelijk dat 10 procent van de scholen problemen voorziet bij de plaatsing. In een aantal gevallen zijn dan systemen van loting de oorzaak, maar ook wordt melding gemaakt van plaatsing op een reservelijst voor het hoogste schooltype in geval van meervoudige advisering. Bij loting wordt de keuzevrijheid van ouders en leerlingen zwaar ingeperkt. Er zijn allerlei redenen waarom de loting is ingericht, maar het kan er toe leiden dat de schoolverwijzing niet goed tot zijn recht komt. Er wordt door basisscholen een advies op een niveau gegeven en niet een advies voor een bepaalde vo-school. En afhankelijk van de diverse betrokken scholen wordt er ook verschillende mee omgegaan. Ook scholen die in de buurt van gemeentegrenzen staan hebben vaak te maken met een diversiteit in plaatsingsbeleid.
Voor leerlingen van het speciaal basisonderwijs worden vaak aparte afspraken gehanteerd en wordt de plaatsing vaak op een andere manier in overleg vorm gegeven.
 
“Gelukkig zien we dat er op veel plekken wel netjes volgens de wet- en regelgeving wordt gehandeld en dat ook op veel plekken het belang van de leerling voorop wordt gezet”, zegt Van Haren. “Het zou vanzelfsprekend moeten zijn dat dit overal het geval is.”

Gepubliceerd op: 2 maart 2016

Doelgroep(en)

Primair onderwijs

 

Naar andere schooltijden, en dan? (Herziene versie 2016)